Nýjustu færslur

Vanfær kona má ekki…
„Vanfær kona mátti ekki […] borða gómfyllu úr sviðahaus, varð þá barnið holgóma.“ (ÞÞ 721 kk f.1918 Hraun). Það er margt sem við leggjum á okkur til að koma börnunum okkar klakklaust og fullkomnum í heiminn. Meðgangan er tími óvissu og nokkurs stjórnleysis af hálfu þeirra sem standa utan legsins, móðirin sjálf sem og aðrir geta lítið gert til að hafa áhrif á meðgönguna og barnið sem er á leiðinni. Það er þó ekki þar með sagt að við reynum ekki að hafa áhrif. Mannfólkið er mjög upptekið af því að hafa stjórn á heiminum og geta óvissutímabil eins og meðganga tekið mjög á taugar hinna verðandi foreldra. Þegar við stöndum frammi fyrir slíku millibilstímabili sækjum við oft og iðulega í hjátrú eða þjóðtrú og óhefðbundnar leiðir í tilraun til að hafa einhverja stjórn á aðstæðum. Í dag sækjum við í tækni og vísindi, til viðbótar við þjóðtrúna, í tilraun til að tryggja barninu og meðgöngunni gott brautargengi.

Lesa áfram »

Spádómar hafa löngum vakið athygli fólks og alveg frá upphafi hafa menn reynt að komast að því hvað gerist í framtíðinni. Grundvöllurinn að spádómum er forlagatrúin sem er sammannleg hugmynd um að framtíðin sé fyrirfram ákveðin af einhverju æðra valdi og að henni verði ekki breytt með mannlegu valdi. Þó sé hægt að sjá fyrir um framtíðina með ýmsum aðferðum og með því sé hugsanlega hægt að gera ráðstafanir eða undirbúa sig á einhvern hátt undir hið óumflýjanlega. Í forlagatrúarhugmyndinni birtast tveir heimar, okkar heimur þar sem allt er í föstum skorðum og þar sem við þekkjum aðstæður og svo hinn heimurinn (e. the otherworld) sem við þekkjum ekki og þurfum því að umgangast með varúð. Þarna birtist ákveðin tvíhyggja, tveir andstæðir pólar en sú hugmynd finnst mjög víða, sérstaklega í trúmálum og ýmsir fræðimenn hafa rannsakað, til dæmis Claude Lévi-Strauss í The Raw and the Cooked ¹ og Mircea Eliade í The Sacred and the Profane.² Það sem er hinsvegar ekki síður áhugavert eru landamærin á milli heimanna, jaðarinn þar sem allt getur gerst og þar sem hægt er að staðsetja spádómana.

Lesa áfram »

Við höfum sagt hvert öðru flökkusagnir frá örófi alda og ferðast þær manna á milli eins og nafnið gefur til kynna. Segja mætti að flökkusagnir séu nokkurs konar spegilmynd samfélagsins, en sagnirnar hafa þó breyst töluvert í gegnum tíðina. Þjóðfræðingurinn Timothy R. Tangherlini hefur borið saman sagnir úr eldri sagnahefð við flökkusagnir í samtímanum. Hann heldur því fram að hugmyndin um „hina“ hafi flust frá gjörðum hinna yfirnáttúrulegu til gjörða mannfólksins sjálfs. „Hinir“ eru ekki lengur yfirnáttúrulegar verur heldur áþreifanlegar manneskjur. Í eldri sagnahefðinni voru „hinir“ sem dæmi; álfar, tröll, nornir og draugar en í dag eru þeir innflytjendur, geðsjúklingar, flóttamenn og alkar, eða allir þeir sem tilheyra svæðinu utan okkar svæðis. Sagnirnar fjalla því um „hina“ og eru það ávallt „hinir“ sem brjóta normin. Því er það merkilegt þegar skoðaðar eru flökkusagnir um „misheppnaða“ kynlífsreynslu fólks að það hallar yfirleitt á konuna í þeim sögnum, sem dæmi er eftirfarandi sögn um kinky ástarleik hjóna:

Lesa áfram »

Ótti við raddleysi, neikvæða gagnrýni og óvæntar uppákomur er tilfinning sem óperusöngvarar verða að læra að lifa með. Þegar fólk hefur söngnám hugsar það yfirleitt aðeins um að læra að syngja en margir halda að góð söngrödd sé allt sem óperusöngvari þurfi. Það er hins vegar ekki síður mikilvægt að söngvarar læri að hafa stjórn á þeim þáttum sem geta komið röddinni í ójafnvægi. Oft virðist óljóst hvort andlegt ójafnvægi kom á undan eða í kjölfarið á líkamlegum kvillum, svo sem kvefi, bakflæðiskasti eða þurri slímhúð. Andlegt ójafnvægi getur orðið til þess að einhver þessara líkamlegu kvilla láti á sér kræla en að sama skapi getur slæmt kvef orðið til þess að söngvari kemst í andlegt ójafnvægi. Það er alveg sama hvernig á málið er litið, ef rödd óperusöngvara er óstarfhæf þarf hann að kunna að beita ráðum sem virka þannig að röddin verði aftur eins og best verður á kosið.

Lesa áfram »