Greinar frá mánuðinum November, 2005
Eitt skref í rétta átt
Eftir sem áður hefur hlutur yfirlitsnámskeiðanna verið alltof stór hingað til. Áhersla á þekkingaratriðanám í sagnfræðinni hefur verið of mikil á kostnað annarra þátta, t.d. vinnubragða, hugtaka og kenninga. Að stafla meiru og meiru af þekkingaratriðum í höfuðið á sér þjónar takmörkuðum tilgangi. Höfuðfylli þeirra gerir varla meira en að nýtast við að slá um sig í samkvæmum eða á göngum Árnagarðs.
Lesa áfram »Sagnfræðinám við Háskóla Íslands stokkað upp
Námsskipan í sagnfræðiskor hefur staðið að mestu óhögguð síðan henni var komið á fyrir um 30 árum. Margt hefur breyst síðan innan og utan sagnfræðinnar sem kallar á endurskoðun námsins. Gífurlegar breytingar hafa orðið í fræðigreininni sjálfri á alþjóðavísu, m.a. eru viðfangsefnin orðin miklu fjölbreyttari og landfræðilegur sjóndeildarhringur hefur víkkað. Í mörgum löndum hefur vegur alþjóðlegrar sögu aukist og samþætting þjóðarsögu og alþjóðlegrar sögu orðin miklu algengari en áður var.
Lesa áfram »Í dag var í stofu 101 í Odda haldinn kynningar- og umræðufundar um nýja námsskipan til BA-prófs í sagnfræði við Háskóla Íslands sem nú er í undirbúningi.
Frummælendur voru Sveinbjörn Rafnsson, prófessor, Guðmundur Jónsson, prófessor, Páll Björnsson, lektor við Háskólann á Akureyri, Hrafnkell Lárusson, MA-nemi í sagnfræði og Jóhann Hjalti Þorsteinsson, BA-nemi í sagnfræði.
Hugsandi mun helga þessa viku þessum kynningarfundi. Í dag birtir Hugsandi samantekt Guðmundar Jónssonar á fyrirhuguðum breytingum. Næstu daga væntum við svo að geta birt framsöguerindi þeirra Páls, Hrafnkels og Jóhanns Hjalta.
Háskólalíf á hjara veraldar - Póstur frá Þrymseyju
Á meðan Íslendingar flestir þrá það yfirleitt heitast að koma sér burt úr kuldanum og myrkrinu — eitthvað suður á bóginn — hefur mér alltaf fundist eitthvað ‘eksótískt’ og lokkandi við þá staði jarðkringlunnar sem búa yfir enn meiri kulda og enn svartara myrkri en gamla frónið. Ef þannig er ástatt fyrir manni er Tromsø staðurinn. Hér virðist allt vera ‘nyrst’; nyrsta bruggverksmiðjan, nyrsti Burger King, og einhvertíma í fyrndinni var hér líka nyrsta kráin þar sem áhafnir íshafsskútanna yljuðu sér yfir síðustu krúsinni áður en ýtt var úr vör.
Lesa áfram »Er vistfræðikreppa nútímans afleiðing feðraveldis og kapítalisma?
Konur sem aðhyllast umhverfisfemínisma telja að tengsl kvenna við menningu og náttúru veiti þeim tækifæri til að skapa menningu og stjórnkerfi sem sameina sálrænt innsæi og rökræna þekkingu, vísindi og þjóðmenningu. Hlutverk kvenna sé að byggja upp þjóðfélag þar sem náttúran og menning sættast og skilin milli manns og náttúru eru afmáð.
Lesa áfram »Ekki eru öll söfn söfn þótt sum séu - Safna- og sýningaferð sagnfræðinga og annarra.
Í sumar eða svo kviknaði sú hugmynd með stjórnarmönnum Sagnfræðingafélags Íslands að bjóða upp á dagsferð á söfn og sýningar í höfuðborginni og nágrenni. Yfirlýstur tilgangur ferðarinnar var sá að bera saman mismunandi söfn og sýningar og gera sér um leið glaðan dag í góðra vina hópi. Hvort tveggja tókst.
Lesa áfram »Ósanngjörn sanngirni
Á Íslandi hefur það í seinni tíð sjaldan verið vandamál að hugmyndafræðilegur ágreiningur utan háskólalóðarinnar meðal stúdenta komi niður á háskólasamfélaginu. Ungt fólk er flest löngu hætt að berjast fyrir alheimsbyltingu og fartölvulán og hækkandi bensínverð er orðinn helsti höfuðverkur þess. Það var því töluvert sjokk að koma til náms hérna í Bretlandi. Ekki aðeins vegna þess að campusinn er fullur af fólki sem á Íslandi kallast menntskælingar heldur vegna þess að meðal „samþykkta“ stúdentaráðsins er að banna nokkur fyrirtæki innan háskólasvæðisins.
Lesa áfram »Svekkjandi auglýsingar
Mér fannst áhugavert að fylgjast með viðbrögðum fólks við auglýsingaherferð ónefnds stórfyrirtækis um daginn. Herferðin og skoðanir fólks á henni hafa orðið tilefni skemmtilegra samtala, bæði á kaffistofunni og víðar. Bréf sem virtust handskrifuð á ýmisskonar bréfsefni sett milli blaðsíðna Morgunblaðsins og Fréttablaðsins, þannig að um leið og fólk fletti rakst það á eitthvað sem gæti hvort sem er hafa verið óvænt bréf frá elskhuga eða eitthvað sem hefði "óvart" gleymst inní blaðinu.
Lesa áfram »Hið siðmenntaða mannát
Eftir að ég byrjaði að fræðast um mannát í mannfræðilegum skilningi opnuðust mér dyr inn í dularfullan heim. Svo virtist sem ekkert gæti maður vitað fyrir víst um eðli þessa fyrirbæris. Var það einungis byggt á þjóðsögum og ummælum evrópskra landkönnuða um „villimennina“ í hinum nýfundnu heimsálfum eða átti það við einhver rök að styðjast í raunveruleikanum?
Lesa áfram »Hugleiðing um ljósmyndun og fornleifafræði
Að segja að ljósmynd sé ekki hlutlaus gagnvart myndefni sínu þýðir ekki endilega að ljósmyndarinn hafi ætlað sér að blekkja áorfandann eða leiða hann á villigötur. Þeirri staðhæfingu er frekar ætlað að undirstrika að ljósmyndin hefur þau áhrif á viðfangsefnið að það verður brotakennt.
Lesa áfram »Analýsur verðandi meistara í útlöndum
Meistaranám í sagnfræði er jafn fjölbreytilegt og skólar sem bjóða upp á það eru margir. Nýverið hafa þær raddir gerst háværari sem krefjast uppstokkunar og breytinga í sagnfræðiskor Háskóla Íslands. Hér kemur örlítið innlegg í þá umræðu, frá nokkuð ólíkum sjónarhóli þó. Ætlunin er að gera úttekt á meistaranámi í sagnfræði á Bretlandseyjum, nánar tiltekið við University of St Andrews í Skotlandi.
Lesa áfram »Póstur að utan - tilkynning frá ritstjórn
Á morgun hrindir Hugsandi af stað greinaflokki sem til stendur að verði fastur liður: Póstur að utan. Hér munu íslenskir námsmenn sem stunda nám erlendis lýsa fyrir lesendum upplifun sinni af háskólalífi hið ytra
Lesa áfram »Gamli sáttmáli alls ekki jafn gamall og við héldum?
Á hverju ári er fyrirlestur tileinkaður Jóni Sigurðssyni á vegum Sagnfræðistofnunar. Jóni Sigurðssyni, hvá kannski einhverjir. Meinarðu forsetann? Já, það er einmitt sá Jón Sigurðsson sem allir þekkja sem manninn á fimmhundruðkallinum, þessi sem sagði ekki Vér mótmælum allir… Í ár var erindið flutt af tiltölulega ungum fræðimanni og er það mikill heiður því að flestallir sem hafa fengið þetta hlutverk hafa verið um sextugt. En Patricia Pires Boulhosa er rétt liðlega fertug og nýútskrifaður doktor, á eftir mér meiraðsegja. Ástæðan er semsé ekki að hún sé fræg heldur hefur hún náð að vekja athygli með því að gera svolítinn skandal…
Lesa áfram »