Greinar frá mánuðinum September, 2007
Um réttlætiskenningu John Rawls
Þann 24. nóvember næstkomandi verða 5 ár liðin frá því að stjórnspekingurinn John Rawls féll frá. Af því tilefni er nánast lífsnauðsynlegt fyrir allt hugsandi fólk að fræðast örlítið um þennan merka hugsuð sem skipar sér klárlega í flokk með áhrifaríkustu og mikilvægustu stjórnspekingum allra tíma.
Rawls gerði kenninguna að ævistarfi sínu og hún var í sífelldri endurbyggingu og endurskoðun allt til dauðadags hans. Eins og gefur að skilja mun ég aðeins getað stiklað á stóru í þessari grein sökum plássleysis og því eingöngu fjallað um helstu aðalatriðin, toppinn á ísjakanum.
Lesa áfram »Ímynd kennara hér og þar (og örlítið um raunveruleikann)
Kennarar eru dáðir. Þeir koma nemendum sínum til manns, kynna þeim heiminn, breyta sýn þeirra á veruleikann. Kennarar eru fyrsta flokks hetjur. Margir geta enda nefnt uppáhalds kennarann sinn og eftirminnileg atvik úr skólastofunni áratugum eftir að skólagöngu lýkur. Ætli kennarar stundi ekki mikilvægasta starf samfélagsins? Geta ekki allir verið sammála þessu?
Lesa áfram »Gramsci, Gide, neyslubyltingin og menningarbylting verkalýðsins
Hvernig hafa sagnfræðingar nálgast samvinnuhreyfinguna, og hvaða sögulega hlutverk er hún talin hafa leikið? Flestir sagnfræðingar sem skrifað hafa um evrópsk neytendasamvinnufélög hafi litið svo á að þau hafi verið tilraun til að skapa valkost við neyslusamfélag kapítalismans, þau hafi verið tilraun til að byggja and-hegemóníu í anda ítalska marxistans og heimspekingsins Antonio Gramsci. Ég held því fram að þessi skilningur á sögulegu hlutverki samvinnufélaga neytenda horfi ekki aðeins framhjá mikilvægi þeirra í sögu neyslusamfélagsins, heldur dragi það að mörgu leyti upp ranga mynd af sögu þeirra.
Lesa áfram »Samvinnuhreyfingin og neyslubyltingin
Í þessari grein fjalla ég um sögu og sögulegt mikilvægi evrópskra neytendasamvinnufélaga. Þó það sé löngu orðið tímabært að sagnfræðingar endurskoði mikilvægi íslensku samvinnuhreyfingarinnar og Sambandsins, sem var leiðandi afl í íslensku athafnalífi og ekki síður áhrifamikið í stjórnmálum, mun ég ekki fjalla um íslenska samvinnuhreyfingu, enda er hún að ýmsu leyti sérstök í alþjóðlegum samanburði. Þess í stað mun ég fjalla um nýlegar rannsóknir á evrópskum samvinnufélögum, og hlut samvinnufélaga í mótun evrópsks fjöldaneyslusamfélags.
Lesa áfram »Kjarnavopn á Kóreuskaga. Síðari hluti
Þegar aðilum að viðræðunum eru gerð skil er auðvitað nærtækast að byrja á ríkinu sem þetta snýst allt um, nefnilega Norður-Kóreu. Eins og glögglega má sjá á hegðun Norður-Kóreu í alþjóðasamskiptum í gegnum árin, hefur ríkið stundað sína pólitísku leiki úti á ystu nöf. Margir gætu túlkað þessa hegðun sem hreina brjálsemi, eða jafnvel einhverskonar pólitíska fjárkúgun.
Lesa áfram »Kjarnavopn á Kóreuskaga. Fyrri hluti
Margir yrðu eflaust æfir, væru þeir svo mikið sem nefndir á nafn í sömu andrá og fyrirbæri á borð við „öxulveldi hins illa“. Á enskri tungu er hugtakið kallað „axis of evil“, sem kann þó jafnvel að hljóma hálf hjákátlega og leiða hugann að svarthöfðuðum þjónum illra keisaravelda í stjörnustríðskvíkmyndum Hollywood. Neikvæð merkingin er engu að síður kjörin til að kveikja reiði þeirra sem átt er við og þess vegna má vafalaust færa rök fyrir því orðræða af þessu tagi sé lítt til þess fallin að vera jákvætt innlegg í viðkvæmar milliríkjadeilur.
Lesa áfram »Mánudagur án mótmæla. Hugleiðing um argentínskan og íslenskan aktivisma
Ein afleiðing af átakalegri sögu Argentínumanna er sú að borgaraleg þáttaka á hinum ýmsu sviðum er afar fjölmenn og fjölbreytt. Argentínumenn eiga mjög öfluga mótmælahefð og flóra félagshreyfinga og mannréttindasamtaka er gífurleg. Það mætti kannski segja að í Argentínu sé mótmælahefðin, aktivisminn, orðin að nokkurs konar normi.
Lesa áfram »Af minni
Þótt við lifum á póstmódernískum tímum þá ganga flestir sagnfræðingar út frá því að til sé raunveruleiki sem hægt sé að höndla. Innan munnlegrar sögu er viðtalið er það verkfæri sem til þess er beitt og réttu verklagi ná þeir best sem gefa sér tíma til að öðlast skilning á því hvernig minnið virkar.
Lesa áfram »Lagt upp í leiðangur í Norðurárdalinn
Af hverju í fjáranum hafði ég látið glepjast af brauðstritinu í staðinn fyrir að klára þó ekki væri nema MA ritgerðina, sem fengið hafði að rykfalla svo árum skipti niður í skúffu.Eitt af geðorðunum á ískápnum mínum er: „Haltu áfram að læra svo lengi sem þú lifir“ og þarna á borðinu fyrir fyrir framan mig lá lausnin á vandamálum mínum í formi heilsíðuauglýsingar um opið hús á Sumardaginn fyrsta í Háskólanum á Bifröst í Borgarfirði.
Lesa áfram »