Greinar frá mánuðinum June, 2008
Umburðarlyndi og útilokun
Eitt þess sem saga Evrópu hefur snúist um í meira en 500 ár er umburðarlyndi og skortur á því. Í dag er umburðarlyndi talið meðal þess merkasta sem innræta beri æskunni, til dæmis er umburðarlyndi talið upp í inngangshluta nýrra laga um leik-, grunn- og framhaldsskóla sem grunngildi menntunar. Hvort umberi eigi náungann, hvernig megi fara að því og hvernig skuli skilja á milli þess sem hægt er að líða og hins sem ekki megi umbera hefur alltaf verið umdeilanlegt og breytingum undirorpið. Hér verður einum merkilegum grunntexta evrópsks umburðarlyndis, Bréf varðandi umburðarlyndi eftir John Locke, gerð stutt skil og velt vöngum yfir takmörkunum umburðarlyndis.
Lesa áfram »Ísland fullvalda frón?
17. júní 2008 verður líka minnst fyrir annað. Hann var nefnilega haldinn í töluvert öðru pólitísku andrúmslofti en oftast hefur áður ríkt á landinu. Aldrei fyrr hefur til dæmis umræðan um hugsanlega umsókn og jafnvel aðild Íslands að Evrópusambandinu verið jafn fjörug og aldrei virðist stuðningurinn við aðild að sambandinu og um leið upptöku Evru sem gjaldmiðils hafa verið meiri. Hvort hér sé um tímabundna fylgissveiflu í ljósi efnahagslegra sviptivinda mun tíminn leiða í ljós. Á hinn bóginn er umræðan svo frjó að það virðist kjörið að brydda upp á ýmsum vangaveltum um þessi mál. Hér verður tækifærið nýtt og fjallað um málefni sem hefur brunnið á mörgum, jafnt fylgjendum sem andstæðingum aðildar, nefnilega fullveldið. Í greininni verður rætt um hvaða áhrif hugmyndir eins og fullveldi hafi á hugmyndir um alþjóðleg kerfi eða ríkjasamfélög eins og ESB, en áður en lengra er haldið er ekki úr vegi að hafa á hreinu hvað felst í þessum tveimur hugtökum og í hvaða samhengi á að setja þau.
Lesa áfram »Í hverri konu býr gyðja sem bíður eftir því verða uppgötvuð!
Aðferðafræði kynjafræði má segja að hafi fæðst í mótsetningu við ríkjandi greiningu aðferðafræði félagsvísinda. Hin félagsvísindalega aðferð var gagnrýnd fyrir að gera sér upp hlutleysi, um leið og einsýnt þótti að hlutleysistilkall var sjónarspil ríkjandi karllægra afla, hvort heldur innan háskólasamfélaga eða í samfélaginu öllu. Þessi öfl, töldu femínistar, voru hlutlæg á mörgum stigum greiningar sinnar og þar af leiðandi til lítilla vísinda líkleg. Þannig voru félagsvísindi talin, í fyrsta lagi, blind fyrir áhrifum sínum á andlag rannsókna. Í öðru lagi karllæg í vali sínu á viðfangsefnum og í þriðja lagi veik fyrir tölfræðilegum niðurstöðum og sannanlegum orsakasamböndum. Með þessum og fleiri fyrirvörum á aðferðum félagsvísinda gátu femínistar sýnt fram á vankanta í rannsóknum ýmissa fræðimanna. Fræðimanna sem áður trúðu því að þeir ynnu rannsóknir í anda strangra hefða pósitivisma.
Lesa áfram »Á ég að gæta bloggs bróður míns? Seinni hluti.
Möguleikar íslenskra sagnfræðinga á því að nýta sér blogg sem heimildir einskorðast ekki við það efni sem varðveitt er undir formerkjum hinnar íslensku netsöfnunar. Þó svo íslenska netsöfnunin nái aðeins aftur til ársins 2004 er saga hinnar alþjóðlegu netsöfnunar mun lengri. The Internet Archive veitir aðgang að safnkosti sínum í gegnum notendaviðmót sem kallað er því skemmtilega nafni The Way Back Machine. Tímavél þessi sýnir hvernig tiltekin vefslóð leit út á tilteknum tímapunkti.
Lesa áfram »Á ég að gæta bloggs bróðurs míns? Fyrri hluti.
Það er óumdeilanlegt að hinir rafrænu miðlar hafa tekið við af pappírnum og taka vinnulag og lagasetning sífellt meira mið af þeirri staðreynd. Sumir hlutar þessarar hljóðlátu byltingar eru skýrari en aðrir, tölvupósturinn er t.d. hvað sem framsetningu og stíl líður, augljóslega arftaki sendibréfsins. Bloggið er öllu óræðara fyrirbæri, en því má líkja við dagbækur, minnisbækur, bréf, fréttabréf, dreifibréf, bæklinga eða jafnvel allt þetta í einu. Það fer ekki á milli mála að í þessum heimildum eru verðmæti fólgin fyrir sagnfræðinga og aðra þá fræðimenn sem rannsaka samfélag, menningu og sögu. En hverjir eru möguleikar sagnfræðinga á því að nýta sér bloggheimildir við rannsóknir sínar?
Lesa áfram »