Greinar frá mánuðinum August, 2008
Væri ég bilað sjónvarp...
Sunnudaginn 3. ágúst [var] dagskrá í Árbæjarsafni í tengslum við sýninguna Diskó og Pönk - ólíkir straumar? Hér er saga pönks á Íslandi rifjuð upp. Hverjar voru samfélagslegar og menningarlegar rætur þessa fyrirbæris? Hvaða áhrif hafði pönkið á borgarmenningu hérlendis? Voru íslenskir pönkarar alvörupönkarar? Hvernig blandaðist pönkið við íslenskan menningararf?
Lesa áfram »„Vandfýsnasta bókmentaland heimsins“ - Franskar þýðingar II
Latínan var millimálið sem keppst var við að þýða á fyrir fræðaheiminn fyrr á öldum og langt fram eftir 19. öld. Á 20. öld tekur alllangan tíma að ná því að Íslendingar eru enn vel skrifandi. Fáir ráða við íslenskuna í frönskumælandi löndum og þegar því er að skipta hafa fornbókmenntirnar forgang. Að skrifa á öðru máli en íslensku auðveldaði því óneitanlega þýðingar á fyrri helmingi aldarinnar. Sambandinu við germanskar deildir í Frakklandi hafði lengi verið ábótavant og bókahallæri mikið. Íslenskan var kennd við Sorbonne en eins og prófessorinn, Alfred Jolivet, segir í viðtali haustið 1948 „af nútíma bókmentum er hjer sáralítið til. Þetta gerir alla kenslu í íslensku erfiðari en vera ætti.“ Upp úr 1955 fór ástandið að batna því Maurice Gravier, sem þá var nýtekinn við af Jolivet við Sorbonne og átti sæti í stjórn Sainte-Geneviève-bókasafnsins, leitaði til Péturs Benediktssonar sendiherra og „hann kom því í kring að við fórum að fá bækur héðan frá Íslandi og síðan hafa safninu bætzt margar góðar ísl. bækur.“
Lesa áfram »„Vandfýsnasta bókmentaland heimsins“ - Franskar þýðingar I
Bókaútgáfa blómstrar í Frakklandi og því er samkeppnin um athyglina mikil. Áherslan breytist hins vegar þegar verðið er úr sögunni og færist yfir á gæði lesningarinnar. Það ætti ekki að koma á óvart að langmest er þýtt á frönsku úr ensku (um 60%) en þarnæst koma þýðingar úr japönsku, þýsku og ítölsku og þá þýðingar úr spænsku. Þýðingar úr norrænum málum eru í sjötta sæti en náðu þó varla tveimur prósentum árið 2007. Þýðingar á íslenskum bókmenntum eiga sér langa en nokkuð slitrótta sögu. Lengi vel voru þær þó afar fátíðar og oft notast við millimál. Bókmenntasjóður Frakka styður hins vegar aðeins við þýðingar úr frummálinu. Sjóðurinn er opinber stofnun og hefur frá upphafi unnið í nánu samráði við forleggjara, höfunda, þýðendur, bókaverði og bóksala. Í ár er fé sjóðsins 35 milljónir evra. Jafnvel þótt fyrri aldir hafi þekkt franskar þýðingar á íslenskum bókmenntum - og þá aðallega einstaka þýðingar á fornbókmenntunum - birtast þýðingar á íslenskum nútímabókmenntum ekki fyrr en upp úr aldamótum í Frakklandi. Eftir því sem næst verður komist birtist smásaga Gests Pálssonar Grímur kaupmaður deyr fyrst íslenskra samtímabókmennta í franskri þýðingu 1907.
Lesa áfram »Kötturinn sagði „Ekki ég“
Óeigingjörn hjálpsemi, það að veita öðrum aðstoð án þess að það gagnist á beinan hátt þeim sem hjálpar, er hegðun sem hefur lengi verið félagssálfræðingum hugleikin. Fólk tekur höndum saman til hjálpar bágstöddum, opnar styrktarreikninga, mætir á tónleika og stendur upp fyrir ellilífeyrisþegum í strætó. Öll höfum við ýmist hjálpað, og/eða þegið hjálp með þökkum frá ókunnugum á lífsleiðinni.Það kemur samt fyrir okkur öll að við hegðum okkur eins og dýrin í dæmisögunni um litlu gulu hænuna og segjum „ekki ég", eða hreinlega lítum undan og látum eins og neyðin sé ekki til staðar. Hugsanlega er það öllu áhugaverðari hegðun sem þarfnast frekari skýringa.
Lesa áfram »Stungið í víti. Kynlíf og kynferði í Tídægru Boccaccios. 2 hluti
Hér birtist seinni hluti greinarinnar um kynlíf og kynferði í Tídægru Boccaccios. Fyrri hlutinn endaði á því að segja frá ástinni sem birtist eins og hálfgerður sjúkdómur sem veldur t.d svefnleysi og sjúklegri afbrýðissemi. Sjúkdómur þessi birtist samt á ólíkan hátt eftir kynjum. Á meðan karlmennirnir verða helteknir af einstaklingi af hinu kyninu verða konurnar vergjarnar, eða kynósa og svo virðist sem engin lækning sé til við hinu ógurlega ástandi þeirra.
Lesa áfram »