Greinar frá mánuðinum September, 2008
„Vandfýsnasta bókmentaland heimsins“ - Franskar þýðingar III
Þegar Régis Boyer hefur kennslu haustið 1970 við Sorbonne-háskóla IV, eftir nær tug ára í Norðrinu, eru norrænar bókmenntir enn höfugt leyndarmál germanista. Harla lítið er til af þýðingum úr íslensku eða norrænum málum yfirleitt sem gerir alla kennslu og kynningu norrænnar menningar í Frakklandi erfiða. Honum fallast hendur í fyrstu en síðan fyllist hann eldmóði. Til að ná til franska bókmenntaheimsins og um leið auka námsefni í norrænum fræðum við háskólann þarf að þýða yfir á frönsku vel valin bókmenntaverk og kynna þau. Með þverfaglegan bakgrunn leggur hann á brattann og fer, meðal svo margs annars, að þýða. Hann berst fyrir að koma hverri þýðingu út á bók en það gat tekið á og það gat tekið tíma en honum tekst það. Það er eflaust þennan kraft sem fyrirrennara hans skorti einna helst.
Lesa áfram »Allt sem þig hefur alltaf langað til að vita um tækni (en þorðir ekki að spyrja Heidegger) II. hluti
Hver er hættan við tækni sem Heidegger varaði við? Tæknin sem Heidegger kallar eina birtingarmynd afhjúpunar verunnar hefur leitt til mikilla framfara á öllum sviðum mannlegs lífs. Má þá ekki draga þá ályktun að gott sé fyrir mennina að sjá hlutina í kringum sig sem birgðastöður? Heidegger telur að svo sé ekki. Hættan liggur i því að vegna þess að Ge-stell, áskorunin sem lætur mennina skynja allt sem birgðastöður ágerist ávallt, verður alltaf meiri og meiri þá leiðir hún á endanum til þess að við förum að skynja mennina sjálfa sem tiltæka.
Lesa áfram »Allt sem þig hefur alltaf langað til að vita um tækni (en þorðir ekki að spyrja Heidegger) I. hluti
Eins og frægt er varaði þýski heimspekingurinn Martin Heidegger (1889-1976) við hættum tækninnar. En hvað var það nákvæmlega sem var honum svo hugleikið? Í greininni „Die Frage nach der Technik."1 (Spurningin um tæknina) reynir hann að komast að eðli hennar. Hann telur að allt hafi sér visst eðli en það er þó dulið mönnunum, þ.e. vera hlutanna er ekki aðeins það sem er fyrir framan okkur eða það sem hann kallaði nærveru heldur erum við alltaf í tvíþættum tengslum við hana (nærvera/fjarvera). Í ljósi þeirra gríðarlegu áhrifa sem tæknin hefur á líf okkar er mikilvægt að komast að þessu dulda eðli.
Lesa áfram »Kyn, kommúnistar og kaþólikkar: Útópía eftir Thomas More
Fjögur hundruð árum eftir afhöfðun pólitíkusins, rithöfundarins og enska aðalsmannsins Thomas More tók kaþólska kirkjan hann í dýrlingatölu. Um svipað leyti, á millistríðsárum 20. aldar, heiðruðu sovésk stjórnvöld hann með minnisvarða í Kreml. Ekki þarf að fara mörgum orðum um hversu óvanalegt var að kommúnistar og kaþólikkar væru sammála um ágæti einhvers. Útópíur Rómar og Moskvu voru enda afar ólíkar. Hér verður Útópía Thomas More til umfjöllunar og litið á hvernig fræðimenn tengdir kaþólsku og kommúnisma hafa túlkað kynhlutverk í bráðfyndinni ferðasögu frá sextjándu öld sér í hag.
Lesa áfram »Hvernig gengur drengur? Af samfélagdrifinni þjóðfræðasöfnun í Írlandi
Síðastliðinn fimmtudag steig írski þjóðfræðingurinn dr. Cliona O’Carrol í pontu í Odda og skýrði frá afar áhugaverðu verkefni sem félagasamtökin Northside Folklore Project hafa á síðustu árum unnið að í borginni Cork á Írlandi. Cork er ein af stærri borgum Írlands með um tvisvar sinnum fleiri íbúa en Reykjavík. Söfnunarverkefni samtakanna snýr að söfnun þjóðfræðilegra heimilda um borgina og það samfélag sem þar þrífst. Snýst það annars vegar að söfnun ljósmynda og hinsvegar munnlegra heimilda, bæði á hljóð- og myndformi. Rekja má upphaf verkefnisins til útvarpsþátta sem gerðir voru þegar Cork var menningarborg Evrópu árið 2005, en í þáttunum var borgin rannsökuð út frá sjónarhorni borgarbúa.
Lesa áfram »Nýtt nám í Copenhagen Business School
Fyrir ári síðan hóf ég mastersnám í stjórnun í skapandi viðskiptaferlum (e. Management of Creative Business Processes). Ég hef mjög oft verið spurð hvað í ósköpunum það er nú og mér hefur fundist best að lýsa því sem master í stjórnun innan skapandi atvinnugeira (listir, menning og afþreying) eins og t.d. fyrirtæki sem gefa út eða framleiða tónlist, kvikmyndir, bækur, tímarit, tölvuleiki, fatnað, húsgögn, leikföng o.s.frv. Enda er markmið námsins að gera nemendur hæfa til að taka stjórnunarstöður í skapandi fyrirtækjum og er mikil áhersla lögð á að finna rétta jafnvægið á milli þess að hlúa að sköpunargáfu listamannsins og að reka arðbært fyrirtæki.
Lesa áfram »Þjóðremburokk
Dægurtónlist er sjaldan ein á ferð. Henni fylgir yfirleitt boðskapur, hvort sem hann felst í texta eða í umgjörð tónlistarinnar. Skilaboðin geta verið margvísleg og snúist um lífsstíl, tísku, hugarfar eða pólitík. Oft eru þessi skilaboð blátt áfram og auðlesanleg en í samfélögum þar sem útgáfustarfsemi er undir vökulu auga stjórnvalda geta vinsæl dægurlög orðið að leið til þess að koma á framfæri því sem ekki má tala um. Hér á eftir verður stiklað á stóru í þróun vinsældapopps á Ballanskaga, en á tímum tímum þjóðernishreinsanna og styrjalda gat þessi tegund tónlistar orðið ansi beinskeitt og herská.
Lesa áfram »Af kumlum og rannsókn þeirra
Kuml, það er grafir heiðinna forfeðra okkar, eru einn stærsti minjaflokkurinn frá landnámsöld og líklega sá minjaflokkur sem mest hefur verið rannsakaður og fjallað um en kumlin hafa lengi heillað bæði fræðimenn og almenning, enda hvílir yfir þeim ákveðin dulúð sem vekur forvitni og löngun til þess að grafast fyrir. Ef litið er yfir rannsóknarsögu íslenskra kumla er hins vegar greinilegt að rannsóknir manna hafa lengi verið fremur einsleitar og áherslurnar að miklu leyti þær sömu. Þótt það kunni að hljóma sérkennilega má segja að það sem einkenni þessar rannsóknir sé það að áherslan er ekki á kumlin sjálf heldur eru þau aðeins verkfæri til þess að varpa ljósi á aðra þætti sem menn virðast óþreytandi geta velt fyrir sér.
Lesa áfram »Vetrardagskrá á Hugsandi
Ágætu lesendur! Þá er sumarið liðið, farið að hausta og vetrardagskrá gengin í garð á Hugsandi. Héðan af verða birtar tvær nýjar greinar vikulega, sú fyrri á þriðjudegi og sú seinni á fimmtudegi. Góðar stundir.
Lesa áfram »