Greinar frá mánuðinum October, 2008
Upplýsing og afneitun: Undir oki siðmenningar. Fyrri hluti – aðferð, framfarir og fullkomnun.
Áhrifa Sigmunds Freuds gætir hvarvetna í dag og kenningar hans hafa orðið hluti af almennum orðaforða. Það er ekki ástæðulaust að Freud hefur verið nefndur „Kólumbus hugans". Áhrifamáttur Freuds á sjálfsmynd nútímafólks hvetur okkur til að líta á áhrifavalda hans. Hér verður litið á hvernig Freud brást við hugsjónum upplýsingarinnar í einni af síðustu bókum sínum, Undir oki siðmenningar. Freud hafnaði möguleikanum á mörgum hugsjónum upplýsingarinnar jafnframt því að efast um hvort gott væri að reyna að ná þessum göfugu markmiðum en á sama tíma hélt hann kyndli upplýsingarinnar hátt á lofti.
Lesa áfram »Lært í hjarta Andalúsíu
Ég hafði alltaf haft það að markmiði að klára BA námið mitt í spænsku í erlendum skóla. Fyrir því hafði ég nokkrar ástæður. Það gæfi mér tækifæri til að búa í öðru landi, kynnast menningunni frá fyrstu hendi, prófa eitthvað nýtt og síðast en ekki síst að komast í bækurnar sem þar eru. Ég taldi því kjörið að nýta mér Erasmus skiptinema kerfið og valdi að fara til Sevilla, í Andalúsíuhéraði á Suður-Spáni. Þar hefði ég úr nægu að moða fyrir BA ritgerðina mína.
Lesa áfram »Umfjöllun um bókina They Would Never Hurt a Fly eftir Slavenku Drakuli?, söguskoðun í ríkjum fyrrum Júgóslavíu og áhrif hennar á afstöðuna til stríðsglæpa og ímynd stríðsglæpadómstólsins í Haag. 2 hluti
Í bók sinni They Would Never Hurt a Fly skrifar Slavenka Drakuli?
út frá gerendum en ekki fórnarlömbum stríðsins í fyrrum Júgóslavíu á árunum 1991-1995. Áður hafði hún fyrst og fremst fjallað um stríðið út frá fórnarlömbum og taldi að slík umfjöllun ein gæti varpað ljósi á hörmungarnar sem fylgja stríði. Þegar höfundurinn var í Þýskalandi að kynna bók sína S. sem fjallar um konur sem voru fórnarlömb skipulagðra nauðgana í stríðinu, varpaði einn áheyrenda fram þeirri spurningu hvort að hún hefði aldrei hugsað sér að skrifa út frá sjónarhóli gerenda. Svarið sem var: „Nei, það myndi ég aldrei gera“. Viðbrögð hennar sjálfrar vöktu hana til umhugsunar um það hvort að það væri hægt að skilja gerðir stríðsglæpamanna og hvort að það ætti á annað borð að reyna það? Einnig fjallar hún um tilhneigingu fólks almennt til að vilja stimpla stríðsglæpamenn sem ófreskjur, manneskjur sem fremji slík brot geti ekki verið verið eins og við hin. Ef við viljum trúa því að gerendurnir séu skrímsli er það vegna þess að við viljum búa til sem mesta fjarlægð milli þeirra og okkar sjálfra.
Umfjöllun um bókina They Would Never Hurt a Fly eftir Slavenku Drakuli?, söguskoðun í ríkjum fyrrum Júgóslavíu og áhrif hennar á afstöðuna til stríðsglæpa og ímynd stríðsglæpadómstólsins í Haag. 1.hluti
Stríðið á Balkaskaga á tíunda áratug síðustu aldar hefur mótað söguskoðun ríkjanna sem byggðu Júgóslavíu: Serbíu, Króatíu, Bosníu og Hersegóvínu, F.J.L. Makedóníu, Svartfjallalands, Slóveníu og Kósóvó. Þrátt fyrir að eining og bræðralag hafi einkennt sambýlið á tímum leiðtogans Jóseps Tito og árin eftir að hann lést árið 1980 urðu þau þjóðernisstefnu að bráð og upp úr sauð á milli landanna og stríð braust út árið 1991. Í bókinni They Would Never Hurt a Fly sem kom út árið 2004 eftir Slavenku Drakuli? er fjallað um það frá ýmsum hliðum hvernig ríki fyrrum Júgóslavíu takast á við minningar stríðsins einkum er varða stríðsglæpi er framdir voru af öllum þjóðarbrotum á stríðstímanum. Þá ræðir hún einnig þá mynd sem ríkin í fyrrum Júgóslavíu draga upp af stríðinu og ímynd þeirra á stríðsglæpadómstólnum í Haag. Drakuli? sem er króatískur rithöfundur og blaðakona hefur gefið út nokkrar bækur sem fjalla um stríðið í fyrrum Júgóslavíu en lagt áherslu á reynsluheim fórnarlamba, til dæmis fjallar bókin S. frá árinu 2000 um múslimskar konur sem voru fórnarlömb skipulagðra nauðgana í Bosníu á stríðstímanum. Í bókinni They Would Never Hurt a Fly er athyglin á gerendum en hún dvaldi í fimm mánuði í Haag og fylgdist með réttarhöldum yfir stríðsglæpamönnum. Það sem vakti fyrir henni þegar bókin var skrifuð var fyrst og fremst að koma í veg fyrir það að glæpirnir er voru framdir féllu í gleymsku og mótmæla því sem hún telur of ráðandi í sögumótun ríkja fyrrum Júgóslavíu, að breiða yfir og gleyma því ljóta
Lesa áfram »Ekkert stolt? Riga Pride og réttindi samkynhneigðra í Lettlandi
Mikill viðbúnaður var í kringum gönguna, ekki aðeins af hálfu lögreglu heldur einnig aðstandenda og þátttakenda. Að morgni 31. maí lögðum við af stað í litlum hópum niður í miðbæ. Var brýnt fyrir okkur að láta hvergi sjást í Amnesty-merki eða boli og að fela vandlega öll spjöld og borða sem við ætluðum að bera í göngunni til að minnka líkur á að ráðist yrði á okkur. Þegar komið var á staðinn sást að lögreglan hafði í raun lokað stórum hluta miðbæjarins. Hátíðarsvæðið hafði aðeins einn inngang og þar var fjöldi lögreglumanna sem leitaði í fórum hvers þess sem vildi komast inn. Til að torvelda aðgang enn frekar þurfti hinn almenni borgari að gera ráðstafanir fyrirfram, að verða sér úti um appelsínugult armband í aðdraganda göngunnar eða þekkja einhvern innan garðs sem gat ábyrgst að viðkomandi væri vinveittur STT-samfélaginu. Því varð snemma ljóst að enginn þurfti að óttast ónóga lögregluvernd í það skiptið.
Lesa áfram »Af upphafi brúðuleikhúss á Íslandi
Leikbrúðulist er ævagömul listgrein sem á sér langa og ríka hefð í ýmsum menningarsamfélögum. Elstu heimildir um leikbrúður ná allt aftur til Egypta til forna, en þeir notuðu heilagar brúður við trúarathafnir sínar. Það eru hins vegar rétt rúmlega fimmtíu ár frá því að fyrsta brúðuleikhúsið var stofnað á Íslandi.
Lesa áfram »„Vandfýsnasta bókmentaland heimsins“ - Franskar þýðingar IV
Tímabilinu 1988 til 2008 mætti skipta í tvennt, fyrir og eftir aldamótin 2000.1 Fram til aldamótanna eru miðaldabókmenntirnar ráðandi en upp úr því vinna íslenskar nútímabókmenntir eilítið á. Það er þó enn ekki auðhlaupið að því að kynna íslenska eða norræna menningu í Frakklandi. Régis Boyer þýðir úr öllum Norðurlandamálunum en hefur tekið sérstöku ástfóstri við íslenskuna, forna sem nýja. Hann er vinsæll fyrirlesari2 og notar hvert tækifæri til að koma norrænum bókmenntum á framfæri, kemur oftsinnis fram í útvarpi og sjónvarpi. Vikulegir viðtalstímar hans á Norræna bókasafninu á meðan hann var prófessor í norrænum fræðum við Sorbonne-háskóla voru sérlega dýrmætir. Þar vakti hann athygli á bókasafninu,3 veitti öllum viðtal sem eftir því sóttu og fékk vinnufrið það sem eftir var vikunnar. Þangað gátu allir áhugasamir um norræna menningu komið án þess að panta tíma og voru biðraðir ekki óalgengar.
Lesa áfram »