Greinar frá mánuðinum October, 2010
Af kellingum: Knattspyrna í hinsegin ljósi
„Og svo fékk hann olnbogaskot hérna á miðjunni sem hefði getað verið rautt spjald og ef það hefði verið í hina áttina hefðu þessar kellingar í hinu liðinu legið grenjandi eins og kellingar.“1
Fyrr í mánuðinum spilaði íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu við það portúgalska á Laugardalsvelli í undankeppni Evrópumótsins og tapaði. Úrslitin vekja litla undrun en eftirtektarverðari eru ummæli Hermanns Hreiðarssonar landsliðsmanns og fyrirliða hér fyrir ofan um mótherja sína í portúgalska liðinu, sem hann lét falla í viðtali við fréttamann RÚV eftir leikinn. Ummæli sem þessi eru ekkert einsdæmi þegar kemur að hópíþróttum karla. Orðfærið sem notað er virðist oft og tíðum helst miða að því að niðurlægja andstæðinginn og mestri niðurlægingu virðist náð með því að líkja andstæðingnum við konu (eða kellingu eins og Hermann orðaði það, líklega í tilraun til að láta það hljóma enn meira niðrandi). Eins og áður segir er þetta orðfæri ekkert einsdæmi og sumarið 2007 sungu Skagamörkin, stuðningssveit ÍA, um Íslandsmeistara FH (Fimleikafélag Hafnarfjarðar) í knattspyrnu:
Það eru litlar stelpur í fimleikum.
Það eru litlar stelpur í fimleikum:
Dýnur og trampólín,
flikk flakk og heljarstökk.
Það eru litlar stelpur í fimleikum.2
Siðfræði skorts: Um John Gray og J.G. Ballard
Árið 1907, við dagsbrún hinnar ógurlegu vargaldar sem sópaði burt gömlum stjórnkerfum og stofnunum tengdum bjartsýni og skýru stigveldi, kom franski verkfræðingurinn og stjórnspekingurinn Georges Sorel orðum að kenningu um efnahags- og félagslegar umbreytingar þar sem „félagslegar aðstæður mynda kerfi sem fylgir ófrávíkjanlegu járnlögmáli, eitthvað sem myndar heild, og hverfur þá og því aðeins að kerfislægt stórslys eigi sér stað.“ Breytingar eiga sér ekki stað í smáskömmtun, með þeim hætti að félagslegar umbreytingar séu ferli vísvitandi og meðvitaðra pólitískra aðgerða sem eiga að stuðla að almannahag. Þess í stað eru þær fyrirvaralausar, ofbeldisfullar og óviljandi, drifkraftur þeirra er þung undiralda gjörbyltingar þar sem viðteknum gildum er snúið á haus og aldagömul sannindi tapa sannfæringarkrafti sínum. Undir öðrum kringumstæðum, án slíkrar undiröldu, mun samfélag ekki finna nægilega hvata til þess að breyta venjum sínum og siðum, slíkt gerist aðeins undir því álagi að þurfa að aðlagast ófyrirséðum hættum og
óútreiknanlegum aðstæðum.
Siðmenningin er mýta
Grein þessi er skrifuð sem inngangur við þýðingu mína á stuttri ritgerð eftir Peter Y. Paik. Ritgerðin heitir á frummálinu The Ethics of Scarcity: On John Gray and J. G. Ballard og birtist upprunalega á bloggsíðu hans 2. nóvember 2009. Paik er prófessor í bókmenntafræði við Háskólann í Milwaukee-Wisconsin. Hann hefur nýlega gefið út bókina From Utopia to Apocalypse: Science Fiction and the Politics of Catastrophe þar sem hann rýnir í skáldsögur og kvikmyndir sem segja sögu eftirlifenda samfélagslegra stórslysa, lífsbaráttunni eftir algert kerfishrun. Í grein sinni tekur hann fyrir verk John Grays og J.G. Ballards og setur í samhengi við ástandið í heiminum í dag. John Gray er talsvert minna þekktur en Ballard sem hefur notið talsverðar frægðar í gegnum árin.
Lesa áfram »Hinir fórnanlegu
Á myndinni voru saman komnar tvær lifaðar og þrekvaxnar karlhetjur. Annar að eiga við bakið á hinum á meðan þeir skrafa. Þetta minnti mig næstum því á þá gæðastund sem tveir apar eiga saman þegar þeir að plokka lýsnar hvor af öðrum; sveipaðir tryggðarböndum. Ég ákvað því að kanna málið betur og fór í bíó innblásin af kenningum sálgreinandans Carl Gustav Jung. Ég komst að því að The Expendables er ekki aðeins hasarmynd ársins uppfull af langdregnum sprengiatriðum og stafrænum heilaslettum eða „heilalaus strákamynd“ svo vitnað sé í orð eins gagnrýnanda myndarinnar. Kvikmyndin er fyrst og fremst táknrænt ferðalag manns í leit að sál sinni og uppgjör við karlmennskuímyndina.
Lesa áfram »Fake Orgasm - allir eru að feika það
Í byrjun myndarinnar Fake Orgasm fylgjumst við með keppni þar sem ungar konur koma uppá svið á skemmtistað til þess að spreyta sig í keppni í að feika fullnæginu. Karlmaður stjórnar keppninni þar sem konurnar hvína og stynja á kynferðislegan hátt fyrir fullum sal af fólki. Þegar leið á keppnina var ég alveg búin að fá nóg af þessum hvíta, forréttindakarlpungi og hann varð brátt að hallærislegum holdgervingi karlaveldisins. „Æ hvað þetta er eitthvað vandræðalegt og dæmigert afsprengi klámkynslóðarinnar“, hugsaði ég með mér. Kannski alveg eitthvað sem maður bjóst við af mynd sem ber þetta nafn. En skyndilega tekur sýningin óvænta stefnu. Karlpungurinn byrjar að tína af sér spjarirnar. Og lokahnykkur strípidansins kemur algjörlega aftan að mér. Maðurinn er með píku.
Lesa áfram »Klassíski skóli afbrotafræðinnar
Afbrotafræðin er sérstaklega þverfagleg fræðigrein og því eru mörg ólík sjónarhorn innan hennar sem draga athygli að mörgum mismunandi þáttum í tilraunum við að skýra afbrot.
Til þess að skilja og meta ástæður og tíðni afbrota í samfélaginu, hlutverk og tilgang refsilaga og freista þess að fækka tíðni afbrota er nauðsynlegt að taka tillit til ólíkra sjónarhorna innan afbrotafræðinnar.
Í þessari grein er fjallað um klassíska skóla afbrotafræðinnar, sem kom á sjónarsviðið á 18. öld, og megin áhrifamenn hans.
Lesa áfram »