Greinar frá mánuðinum November, 2010
Orðræðan um kannabis: rýni
Þann 2. nóvember 2010 kusu Kaliforníubúar um lögleiðingu Kannabis sem vímugjafa til afþreyingar líkt og áfengi er notað víðsvegar um heim. Kannabis er hinsvegar ólöglegt vímuefni nánast allsstaðar í heiminum, eins og áfengi var víða á síðustu öld, en athyglisvert er þó að nú er áfengi löglegt og tóbak hefur aldrei verið bannað þrátt fyrir að heilbrigðisvandinn af tóbaki og áfengisneyslu sé mun meiri en af ólöglegum vímuefnum. Tillagan um lögleiðingu var felld en vegna mikillar umfjöllunar fjölmiðla um heim allan á tillögunni kviknaði áhugi hjá mér að kynna mér efnið og í leit minni að fróðleik rakst ég á bók eftir hagfræðinginn Arthur Benavie, Drugs, America’s Holy War frá árinu 2009.
Í bók þessari veltir Benavie vöngum yfir fíkniefnastríði Bandaríkjanmanna og um leið sýnir hann fram á, með tilvísunum í vísindalegar rannsóknir, að Kannabis sé hugsanleg ekki eins hættulegt vímuefni og löggjöf Bandaríkjanna gefi til kynna. Eftir dágóðan lestur fannst mér tilvalið að skoða þessar rannsóknir og niðurstöður þeirra, ásamt afstöðu bandarískra stjórnvalda á Kannabis, í íslensku samhengi. Semsagt: Hvað segja opinberir aðilar á Íslandi um Kannabis og er það í samræmi við niðurstöður nýjustu rannsókna eins og SÁÁ vilja meina?
Lesa áfram »„Almannahagsmunir“ eða stjórnmál mismunarins á stjórnlagaþingi
Þegar þjóðir lenda í efnahagshruni eða stjórnmálakreppu er algengt að upp komi hugmyndir um að sameina verði sundraða þjóð. Í kenningum um lýðræði falla tengsl fólks við ákveðna félagshópa, svo sem stétt, kyn, uppruna og kynhneigð oft undir það sem greinir fólk að og sett fram sem takmarkandi og jafnvel eyðileggjandi fyrir lýðræðislega samræðu. En að krefjast þess að fólk stígi á einhvern hátt út úr sinni félagslegu stöðu og ræði saman á forsendum almannahagsmuna er óraunhæf krafa í samfélagi þar sem aðeins félagsleg staða sumra er skilgreind sem almenn og venjuleg. Ef samræður á stjónlagaþingi byggjast á viðurkenningu á þekkingu sem sprettur af ólíkum félagslegum sjónarhornum gætu samræðurnar orðið stórkostleg æfing fólks í að setja sig í spor annarra, viðurkenna og taka ábyrgð á valdatengslum og forréttindastöðu og tengjast í gegnum mismuninn.
Lesa áfram »Af atvinnukrimmum - Seinni hluti.
Löngum hefur hugmyndin um skipulagða glæpastarfsemi verið sveipuð ljóma ævintýra og dulúðar. Bækur, bíómyndir og tölvuleikir sem snerta á efninu hafa lengi verið vinsælt afþreyingarefni fólks. Fólks sem hefur það náðugt heima í stofu og fylgist spennt með lífi úthverfamafíósans Tony Soprano með poppskál í annarri og kókglas í hinni. Hér skal ekki dæmt um hversu glæst eða spennandi líf einstaklinga innan þessa starfsgeira er í raun og veru, en verðugt er að velta fyrir sér hvers vegna sumir kjósi eða leiðist til þess að hafa lífsviðurværi sitt af því að fremja glæpi.
Í greininni verður stuttlega útskýrt hvað felst í skipulagðri glæpastarfsemi og gert grein fyrir eðli þeirra afbrota sem algeng eru meðal slíkra hópa auk þess leitast verður við að skýra hvers vegna slíkir hópar verða til og þrífast í samfélögum.
Í fyrri hluta þessarar greinar var fjallað um kenningar innan afbrotafræðinnar sem skýrt geta afbrotahegðun af þessu tagi. Hér í seinni hlutanum verður fjallað um hvað geti skapað grundvöll fyrir skipulagðri glæpastarfsemi og verða t.d. bannárin svokölluðu á Íslandi skoðuð út frá því samhengi.
Lesa áfram »Af atvinnukrimmum - Fyrri hluti.
Löngum hefur hugmyndin um skipulagða glæpastarfsemi verið sveipuð ljóma ævintýra og dulúðar. Bækur, bíómyndir og tölvuleikir sem snerta á efninu hafa lengi verið vinsælt afþreyingarefni fólks. Fólks sem hefur það náðugt heima í stofu og fylgist spennt með lífi úthverfamafíósans Tony Soprano með poppskál í annarri og kókglas í hinni. Hér skal ekki dæmt um hversu glæst eða spennandi líf einstaklinga innan þessa starfsgeira er í raun og veru, en verðugt er að velta fyrir sér hvers vegna sumir kjósi eða leiðist til þess að hafa lífsviðurværi sitt af því að fremja glæpi.
Hér verður stuttlega útskýrt hvað felst í skipulagðri glæpastarfsemi og gert grein fyrir eðli þeirra afbrota sem algeng eru meðal slíkra hópa auk þess leitast verður við að skýra hvers vegna slíkir hópar verða til og þrífast í samfélögum. Í þessari fyrri grein af tveimur verður farið í kenningar innan afbrotafræðinnar sem varpað geta ljósi á afbrotahegðun af þessu tagi.
Lesa áfram »Eru sagnfræðingar til einhverja hluta nytsamlegir og hvernig viljum við nota söguna?
Fyrir tæpum 30 árum hvatti Björn heitinn Þorsteinsson prófessor sagnfræðinga til samstöðu og dáða og vísaði m.a. til fordæmis Brigitte Bardot sem hafði þá barist einarðlega fyrir friðun selkópa – sagnfræðingum vantaði þessa köllun dýravinarins að mati Björns. Hann taldi það helst vera í skjala-og heimildamálum sem úrbóta væri vant. Miðvikudaginn 10. nóvember 2010 var haldin fundur um starfsvettvang sagnfræðinga undir titli Björns, að vísu með viðbættu spurningarmerki, „Aumastir allra?“
Lesa áfram »Veiðimenn norðursins
Nýlega kom út stór ljósmyndabók eftir RAX (Ragnar Axelsson) með norðurheimskautsmyndum. Hugmyndin með bókinni er ekki bara að koma á framfæri myndunum sem RAX hefur tekið á Grænlandi og víðar meðal inúíta mörg undanfarin ár heldur að segja ákveðna sögu. Veiðimenn norðursins segir frá loftslagsbreytingum og áhrifum þeirra á samfélögin á norðurhjara. Bókin er því áróðursgagn en stofustáss um leið. Áróður segi ég því bókinni er ætlað að fá fólk til að hugsa og jafnvel bregðast við þeim breytingum sem hafa átt sér stað og munu að óbreyttu eiga sér stað á Diskóeyju, í Thule og víðar norðan heimskautsbaugs
Lesa áfram »