Alexander er vel þekktur arkitekt sem þróaði ásamt Sara Ishikawa, Murray Silverstein, Max Jacobson, Ingrid Fiksdahl-King and Shlomo Angel, aðferð sem þau nefndu Pattern Language. Þessi aðferð var hugsuð til að leiðbeina arkitektum og skipulagsyfirvöldum, sem og hinum almenna borgara, þegar hannaðar eru byggingar, garðar eða bæjarskipulög. Aðferðin virkar sem nokkurskonar leiðarvísir í gegnum þau mörgu vandamál sem þarf að leysa í hönnunarvinnunni.
Á áttunda áratugnum varð til hreyfing innan, arkitektastéttarinnar, auk annara áhuga og fræðimanna um byggingalist og skipulagsmál, sem brást við módern- og póstmódernismanum, með því að ráðast á rót vandans, eins og þau sáu hann. Þessi hópur fólks leit ekki á arkitektúr sem persónulega upphafningu höfundar né leit hans til að gera “stórmerkilegt“ byggingarlistaverk eins og tíðkast hafði um langa hríð. Heldur töldu þau að setja ætti í fyrsta sæti daglegar þarfir fólks sem notar bygginguna og nota tæknina til að útbúa lífvænlegt umhverfi.
Þessi hreyfing hefur verið kölluð The Design Methodology Movement og Christopher Alexander var einn af meðlimum hreyfingarinnar, sem hafði það að leiðarljósi að hanna byggingar og bæji þar sem manneskjan var höfð í fyrsta sæti. Ítarlegar rannsóknir í umhverfisfræði, mannfræði og félagsfræði voru gerðar og byrjuðu að hafa áhrif á hönnunarferlið.
Eftirfarandi sögu sagði Christopher Alexander þegar hann var að fjalla um tildrög þess að hann skrifaði bókina The Pattern Language.
“I’ll tell you a story. I was in India in 1961. I was living in a village most of the time. I studied that village, tried to understand what village life was all about. And I got back to Harvard, a few months later, and I got a letter from the government of [the town in India], saying “we’ve got to re-locate our village because of the dam construction. Would you like to build it?“ I think about 2000 people were being moved. And I thought about it. And then I was very sad. And I wrote back, and I said, “You know, I don’t know enough about how to do it. Because I don’t want to come in and simply build a village, because I don’t think that will make life. I know that the life has got to come from the people, as well as what’s going on physically, geometrically. My experience of living in the village is that I do not know enough about how to actually make that happen. And therefore I very regretfully decline your kind offer.“ And I was actually chagrined beyond measure that I had to give that reply. But it was honest, and in fact, it was because of that letter that I wrote A Pattern Language. Because, I thought and thought, and I said, “You know, this is crazy. What would I have to do, to put in people’s hands the thing with which they could do this, so that it would be like a real village and not like an architect’s fantasy?“
Til að útskýra betur þetta Pattern Language, gaf Christopher Alexander út aðra bók The Timeless Way of Building, þar sem hann útskýrir hugmyndafræðina á baki því að gera bæji, borgir og byggingar fallegar og lifandi. Bókin hefur verið innblástur fyrir hönnuði og er víða notuð til leiðbeiningar hjá skipulags yfirvöldum víða um heim.
Í bókinn reynir Christopher Alexander að útskýra hvernig byggingar, bæjir og samfélög verða lifandi. Hann talar um gæði sem eru svo djúpstæð að erfitt er að greina þau og um þau gæði sem samfélög byggjast uppá segir hann t.d.:
"… what matters in a building or a town is not its outward shape, its physical geometry alone, but the events that happen there. … It is all the events which happen there - the human events given by the situations which are repeated, the mechanical events, the rush of trains, the fall of water, the slow cracking of structures, the growing of the grass, the melting of the snow, the rusting of iron, the flowering of roses, the heat on a summer’s day, the cooking, loving, playing, dying, and not only of ourselves, but of the animals, and plants, and even of the inorganic processes which make the whole."
Bókin The Pattern Language var skrifuð samhliða bókinni Timeless Way of Building og eru þessar tvær bækur því tengdar saman þrátt fyrir að þær séu ekki gefnar út í einu bindi. Þetta er þó sennilega vegna þess að bókin The Pattern Language er 1171 blaðsíður og í henni eru tekin fyrir munstrin (patterns) sem fjallað er um í Timeless Way of Building. Munstrin í bókinni eru alls 253 og eru samtvinnuð á þann hátt að eitt munstur mælir með því að litið verði á önnur munstur í bókinni og þannig er hönnuðurinn leiddur áfram koll af kolli, sem verður til þess að hann hefur í huga flest þau atriði sem skipta máli við hönnunina. “A language for ones house might have patterns about, ceiling height, transitions, light, connecting the second floor to the ground. The pattern language talks about these things individually, proposes ways of creating them and suggestes that one reads about other things related to ones criteria.“
Út frá þessum lista af munstrum er svo hægt að búa til milljón mismunandi útfærslur af görðum, götum og byggingum.
Ef við tökum sem dæmi af landslagsarkitekt sem fengi það verkefni að hanna almenningsgarð inní miðri borg, þá gæti hann t.d. notað eftirfarandi munstur:
8. Mosaic of subcultures
10. Magic of the city
12. Community of 7000
13. Subculture boundary
14. Identifiable neighbourhood
15. Neighbourhood boundary
30. Activity nodes
36. Degrees of publicness
57. Children in the city
60. Accessible green
68. Connected play
69. Public outdoor room
72. Local sports
73. Adventure playground
84. Teenage society
Hvert munstur er svo útskýrt og rætt rækilega ofan í kjölin.
Fyrstu 94 munstrin í bókinni snúa að hönnun í stórum skala, svo sem umhverfi, bæja og legau gatna og stíga. Tenginguna milli fjölskyldu og vinnu, staðsetningu og hönnun opinbera bygginga og hvaða opinber rými þurfa að vera til að styðja við byggingarnar. Christopher Alexander segir m.a. að þessi 94 munstur, geti aldrei verið hönnuð eða byggð upp á stuttu tímabili, heldur verði þau að fá að þróast með tímanum og vaxa rólega “and the best way is for them to emerge gradually and organically. They could never be created by centralized authority, or by master plans, or by laws.“
Þessar tvær bækur fjalla í raun um þá húmanísku leið að hanna umhverfi og byggingar fyrir fólkið og allir hönnuðir ættu að sjálfsögðu tileinka sér þá hugmyndafræði. En bækurnar verða þó einnig að teljast börn síns tíma, þrátt fyrir að vera skyldulesning fyrir alla þá sem einhvern áhuga hafa á hönnun bygginga og borga.
Í gegnum þessar bækur og vefsíðunni www.patternlanguage.com sem var opnuð árið 2000 hefur Christopher Alexander og samstarfsfólk hans komið af stað hreyfingu sem að eigin sögn “lays the basis for an entirely new approach to architecture, building and planning, which will replace existing ideas and practices entirely“.
Kjarni þessarar hreyfingar er sú hugmynd að fólk geti og eigi að hanna götur, byggingar og samfélög fyrir sig sjálf. Þessi hugmyndafræði er nokkuð róttæk og gæti verið túlkuð sem árás á fagstéttir í þessum málaflokki. En hreyfingin tekur þó skýrt fram að þessi hugmyndafræði eigi upptök sín út frá þeirri einföldu staðreind að fallegustu og best heppnuðustu borgir og staðir í heiminum hafa ekki verið hönnuð af arkitektum og fagfólki, heldur af fólkinu sjálfu.
1.Christopher Alexander, Sara Ishidawa, Murray Silverstein, Max Jacobson, Ingrid Fiksdahl-King, Shlomo Angel. A Pattern Language, Towns, Buildings, Construction.New York. 1977.
2.Christopher Alexander. The Timeless Way of Building. New York. 1979.
http://www.pps.org/info/placemakingtools/placemakers/calexande
3.Christopher Alexander. The Timeless Way of Building. New York. 1979. s.31.
http://www.pps.org/info/placemakingtools/placemakers/calexande
4.www.patternlanguage.com
5.http://www.pps.org/info/placemakingtools/placemakers/calexander