Greinar í flokknum Auðlindafræði
Lúpínan vaxandi vandamál á Íslandi
Lúpínan var fyrst flutt til Íslands árið 1946 af Hákoni Bjarnasyni skógræktarstjóra. Alaskalúpína (Lupinus nootkatensis) vex villt í Alaska þar sem hún er víða algeng á áreyrum. Hákon flutti hana upphaflega til landsins í landgræðslutilgangi enda var uppblástur og jarðvegseyðing á þessum árum í algleymingi. Sem betur fer hefur gróður náð sér á strik á síðustu árum eftir að sauðfé fækkaði mikið síðustu tvo áratugi. Þannig að víða eru rofabörð að falla saman og örfoka melar að gróa upp með innlendum gróðri en ber þá vanalega mest á holtasóley, krækiberjalyngi og beitilyngi. Lúpínan er sennileg sú jurt innflutt sem helst getur talist vera ágeng á íslenskt gróðurríki (eða invasive alien species1). Erlendis eru ágengar innfluttar tegundir vel þekkt vandamál, t.d. er talið að slíkar tegundir spilli árlega um 6500 km2 í Bandaríkjum Norður-Ameríku.
Lesa áfram »Hugleiðingar um umhverfisvakningu Íslendinga – seinni hluti
Mótmæli og birtingarform mótmæla almennings hafa breyst í tengslum við Eyjabakka og Fljótsdalsvirkjun og síðar Kárahnjúkavirkjun. Engin þurrð var á mótmælum vegna beggja virkjananna og sló hver annarri við hvað fjölda þátttakenda varðaði. Árið 2000 rituðu ríflega fjörutíu og fimm þúsund íslenskir ríkisborgarar nafn sitt á undirskriftalista til að krefjast þess að fram færi lögformlegt mat á umhverfisáhrifum Fljótsdalsvirkjunar en aldrei áður hafði nokkurt mál tengt umhverfinu hlotið jafn víðtækan stuðning á Íslandi. Yfirvöld féllu frá áformum um þá virkjun og réðust í Kárahnjúkavirkjun í staðinn, en þó engin leið sé að setja tölu á hversu margir landsmenn voru mótfallnir virkjanaframkvæmdunum og atgengi yfirvalda í stóriðjumálum öllum, er ljóst að fjöldi þeirra var stór.
Sigrún María Kristinsdóttir reifar virkjanaumræðu síðustu ára og heldur áfram að hugleiða breyttan þankagang Íslendinga og áhugaverða tíma hvað umhverfismál snertir.
Lesa áfram »Hugleiðingar um umhverfisvakningu Íslendinga – fyrri hluti
Undanfarinn áratug hefur vakning orðið meðal Íslendinga hvað umhverfisvitund þeirra varðar. Þróun þessi er afar áhugaverð út frá umhverfismannfræðilegu sjónarhorni, enda um hraða breytingu að ræða sem virðist koma í kjölfar svipaðrar breytingar erlendis. Bandaríski mannfræðingurinn Emilio Moran hefur bent á að seinustu fimm áratugina hafa tengsl okkar Vesturlandabúa við náttúruna gjörbreyst og að á sama tíma ógnar lífsmynstur okkar sjálfbærni jarðarinnar æ meira. Við færumst sífellt fjær náttúrunni samtímis því sem við virðumst verða enn sannfærari um að auðlindir þessarar einu jarðar okkar séu ótæmandi – að minnsta kosti virðist hegðun iðnaðarins og almennings bera vitni um slíka vissu. Þó er raunin allt önnur – við eigum bara þessa einu jörð og við sem hana byggjum verðum að geta látið okkur hana nægja. Sú staðreynd er síður en svo ný af nálinni og sífellt stækkandi hópur jarðarbúa er sér meðvitaður um hana. Bandaríkjamenn hafa löngum verið taldir fremstir í flokki hvað umhverfisvernd varðar og árið 1995 skilgreindu um sjötíu og fimm prósent Bandaríkjamanna sjálfa sig sem umhverfisverndarsinna meðan Íslendingar hafa verið töluverðir eftirbátar nágrannaríkjanna hvað þessi mál varðar, þó rannsóknir bendi til þess að það sé að breytast. Í hugleiðingu þessari er ætlunin að líta til þess hvernig umhverfisvitund þjóðarinnar hefur þróast og breyst í takt við tíðarandann undanfarin ár, með sérstakri áherslu á hvalveiðar, sjálfstæðisbaráttu Íslendinga og mótmælahegðun landans.
Lesa áfram »