Greinar í flokknum Félagsfræði
Mikilvægi heimilisins-Úr rannsóknum á aðstæðum aldraðra
Ljóst er að ákveðin stofnanavæðing hefur orðið hér á landi hægt og bítandi en nú má sjá ákveðið afturhvarf til heimilisins þar sem lífsgæði fólks eru tekin til skoðunar í auknum mæli. Heimilið er gjarnan talið eitt gleggsta dæmið um það hvernig fólk myndar tilfinningaleg tengsl við staði og í mörgum tilvikum verður það að órjúfanlegum þætti í lífi þess. Þessu hefur verið lýst á þann hátt að einstaklingnum líði eins og heimilið sé hluti af honum og hann hluti af heimilinu.
Lesa áfram »Ákvarðanir einstaklinga og hópa: Ólafur Ragnar, Innrásin í Svínaflóa og hið eiginlega uppgjör
Árið 2007 þótti Íslendingum fátt fyndnara en Ólafur Ragnar, hinn misheppnaði, starfsmaður á plani bensínstöðvarinnar í gamanþáttaseríunni Næturvaktin. Á marga vegu afhjúpaði Ólafur mikilvægi staðalmynda og hugmynda okkar um hvað það er að vera vel heppnaður karlmaður. Ólafur naut ekki velgengni – allt sem hann gerði var misheppnað, en að sama skapi ofboðslega fyndið. Hann var í ánauð – fékk ekki að halda laununum sínum. Yfirmaður hans, Georg Bjarnferðarson, lagði hann í einelti, níddist á honum. Georg útskýrði í innblásnum eintölum hverskonar fífl og bjáni Ólafur væri. Fyndið, ekki síst, vegna þess að Georg var brjálæðingur. Hann var femínisti og marxisti með fimm háskólapróf, menntaður í Svíþjóð meðal annars í uppeldisfræðum. Á Íslandi árið 2007 þótti fátt fyndnara en mislukkaður íslenskur karlmaður sem mátti sæta niðurlægingu femínista og kúgun marxista. Þetta þótt mér að minnsta kosti mjög fyndið.
Lesa áfram »Íslenskar krísurannsóknir, já takk!
Flest þekkjum við söguna – eða klisjuna - um „stríð mannsins við náttúruöflin“ í jarðeldunum á Heimaey fyrri hluta árs 1973, þar sem „maðurinn sigraði“ að lokum. Í grein þessari verður fjallað um ýmislegt það sem leynist á bak við klisjur Heimaeyjargossins. Fótnótum stórsögunnar, svo sem hinum bullandi samfélags-, efnahags- og umhverfiskrísum, er brýnt að gefa betri gaum.
Lesa áfram »Í hverri konu býr gyðja sem bíður eftir því verða uppgötvuð!
Aðferðafræði kynjafræði má segja að hafi fæðst í mótsetningu við ríkjandi greiningu aðferðafræði félagsvísinda. Hin félagsvísindalega aðferð var gagnrýnd fyrir að gera sér upp hlutleysi, um leið og einsýnt þótti að hlutleysistilkall var sjónarspil ríkjandi karllægra afla, hvort heldur innan háskólasamfélaga eða í samfélaginu öllu. Þessi öfl, töldu femínistar, voru hlutlæg á mörgum stigum greiningar sinnar og þar af leiðandi til lítilla vísinda líkleg. Þannig voru félagsvísindi talin, í fyrsta lagi, blind fyrir áhrifum sínum á andlag rannsókna. Í öðru lagi karllæg í vali sínu á viðfangsefnum og í þriðja lagi veik fyrir tölfræðilegum niðurstöðum og sannanlegum orsakasamböndum. Með þessum og fleiri fyrirvörum á aðferðum félagsvísinda gátu femínistar sýnt fram á vankanta í rannsóknum ýmissa fræðimanna. Fræðimanna sem áður trúðu því að þeir ynnu rannsóknir í anda strangra hefða pósitivisma.
Lesa áfram »Hópaþróun: gagnlegt tæki
Hópaþróunarkenningin var fyrst sett fram af dr. Bruce Tuckman árið 1965. Í stuttu máli fjallar kenningin um það að þegar settur er saman hópur af fólki sem á að starfa saman þá megi yfirleitt greina inna hópsins ákveðna þróun. Þeir sem öðlast smá innsýn í hópaþróunarkenningu Tuckmans geta nýtt sér hana til þess að eiga auðveldara með að greina vanda hópa, hvort sem þeir vinna með börnum eða unglingum í skólastofu, starfsmannahópum eða sjálfboðaliðum.
Lesa áfram »Innflytjendur til bjargar
Hér á landi hefur „frjósemishlutfall“ hverrar konu verið um 1,9 sem er þó mun hærra en hlutfallið í Evrópusambandsríkjunum sem er um 1,5.3 En þótt við stöndum okkur betur í að fjölga mannkyninu en flestar aðrar Evrópuþjóðir er það samt ekki nóg til að viðhalda mannfjöldanum og afleiðingarnar eru þær að unga fólkinu fækkar hlutfallslega en eldra fólkinu fjölgar. … Lausnin er einföld: það þarf að fjölga íbúum. Til þess eru tvær leiðir, að konur eignist fleiri börn og að stjórnvöld leyfi innflytjendum að koma hér til vinnu og setjast hér að ef það óskar þess.
Lesa áfram »Sjálfsvirðing, sæmd og andstaða
Okkar eigin sjálfsmynd byggist að miklu leyti á því hvernig aðrir sjá okkur. Við leitum eftir viðurkenningu frá öðrum einstaklingum, hópum, og jafnvel þjóðfélaginu öllu, og byggjum okkar eigið sjálf að miklu leyti á því hvernig þjóðfélagið endurspeglar okkur. Sjálfsmynd okkar er þó ekki einungis undir öðrum komin. Við getum haft áhrif á hvernig aðrir líta á okkur, til dæmis með því hvernig við segjum sögur af sjálfum okkur. En sjálfsmynd okkar byggist að verulegu leyti á því hvernig okkur er tekið meðal annars fólks. Hvort að við fáum viðurkenningu frá öðrum.
Lesa áfram »