Greinar í flokknum Fjölmiðlafræði
Nútímavæðing tjáningarfrelsis
Tjáningarfrelsi í sinni nútímamynd varð hluti af lagakerfum ýmissa ríkja í kjölfar frönsku byltingarinnar. Sú birtingarmynd þess sem flestir þekkja í dag er fyrsti viðauki bandarísku stjórnarskrárinnar frá 1791, en þar kristallaðist sú heimspeki að sérhverjum manni væri frjálst að tjá sig um sínar skoðanir án nokkurra hafta. Síðan þá hefur margt breyst, ekki síst lagakerfið. Gallar þessa lagaumhverfis hafa orðið æ skýrari eftir að hagkerfi heimsins tóku að hrynja nú um árið. Í ljós kom að kom að fjölmiðlar höfðu hreinlega ekki getu til að fullnægja hlutverki sínu. Vandamál fjölmiðla verða ekki leyst á einu bretti, en það eru til auðveldar leiðir til að laga mörg þeirra. Þar kemur IMMI, Icelandic Modern Media Initiative, til sögunnar.
Hver veit nema íslenska bankahrunið verði upphafið að nýjum tímum gagnsæis og upplýsingafrelsis?
„Tunglaldarkynslóðin“ - fréttir af tungllendingunni í íslenskum dagblöðum í júlí 1969
Þegar Neil Armstrong steig fyrstu skref mannsins á tunglinu í júlí 1969 fylgdust fjölmiðlar um allan heim með leiðangri hans og félaga í Appolló 11. Íslensk dagblöð fjölluðu ítarlega um tungllendinguna og oft létu menn stór orð falla í tilefni þessara tímamóta sem mörkuðust líklega frekar af hátíðleikablæ heldur en af fullri alvöru. Á þann hátt var fjallað um ferðina í Lesbók Morgunblaðsins þann 16. júlí, sem var brottfarardagur geimfaranna frá jörðu. Þar voru vonir bundnar við að mannkynið gæti í sameiningu bætt lífskjörin hér á jörðu fyrst hægt væri að senda mann til tunglsins.
Lesa áfram »Hvernig selja skal stríð
Douglas Kellner er bandarískur menningarfræðingur sem unnið hefur að rannsóknum á sviði fjölmiðla. Sér í lagi hefur hann beint sjónum sínum að því hvernig fjölmiðlun hefur í síauknum mæli snúist um það að gera atburði að viðburðum. Það er skoðun Kellners að menningarfræðin sé sérstaklega vel til þess fallin að greina lykilatriði í pólítískri og samfélagslegri umræðu og að fræðimenn eigi ekki að forðast það að takast á við slík efni. Ennfremur sé það skylda sérhvers borgara að læra að þekkja þá tækni sem bæði fjölmiðlar og yfirvöld beita til þess að knýja almannaálitið að tilteknum málstöðum.Í bók sinni Media culture: Cultural studies, identity and politics between the modern and the postmodern fjallar hann auk annars um umfjöllun stórra vestrænna fjölmiðla um Persaflóastríðið árið 1991. Lítur hann svo á að Persaflóastríðið hafi verið menningarpólítískur viðburður að jafn miklu leyti og það var hernaðarlegur atburður.Sú nálgunarleið sem Kellner styðst við byggist á því að skoða textann (í þessu tilfelli Persaflóastríðið) frá mörgum sjónarhornum samtímis. Hann beitir í þeim tilgangi tólum þeirrar menningarfræði sem kennd er við „Political Economy“, textafræðilegri greiningu og viðtökufræði fjölmiðlamenningar.
Lesa áfram »Áróðurslíkanið - Hvers neysluvara ert þú?
Árið 1988 gáfu Noam Chomsky og Edward S. Herman út rit sitt Manufacturing Consent: The Political Economy of the Mass Media. Þar settu þeir fyrst fram kenningu sína um áróðurslíkanið (e. the Propaganda model). Samkvæmt kenningum Chomsky og Herman er hlutverk fjölmiðla það að innræta almenningi þau gildi og þá tegund hegðunar sem valdhafar telja æskilega. Í flóknum samfélögum nútímans, þar sem ólíkir hagsmunir takast á, krefst innrætingin markviss og skipulagðs áróðurs. sem. Í einræðisríkjum þar sem fjölmiðlun er í höndum ríkisins er framkvæmd áróðursins bæði einföld og augljós en í samfélögum þar sem fjölmiðlun er sögð frjáls, eða, í höndum einkaaðila, er hún öllu flóknari. Í raun eru frjálsri fjölmiðlun þó þröngar skorður settar hvað varðar efnisval og umfjöllun. Bæði koma þar til ójafnar fjárhagslegar aðstæður fjölmiðla og svo hitt að þó ritskoðun sé ekki formleg er hún engu að síður til staðar.
Lesa áfram »