Greinar í flokknum Franska
„Vandfýsnasta bókmentaland heimsins“ - Franskar þýðingar IV
Tímabilinu 1988 til 2008 mætti skipta í tvennt, fyrir og eftir aldamótin 2000.1 Fram til aldamótanna eru miðaldabókmenntirnar ráðandi en upp úr því vinna íslenskar nútímabókmenntir eilítið á. Það er þó enn ekki auðhlaupið að því að kynna íslenska eða norræna menningu í Frakklandi. Régis Boyer þýðir úr öllum Norðurlandamálunum en hefur tekið sérstöku ástfóstri við íslenskuna, forna sem nýja. Hann er vinsæll fyrirlesari2 og notar hvert tækifæri til að koma norrænum bókmenntum á framfæri, kemur oftsinnis fram í útvarpi og sjónvarpi. Vikulegir viðtalstímar hans á Norræna bókasafninu á meðan hann var prófessor í norrænum fræðum við Sorbonne-háskóla voru sérlega dýrmætir. Þar vakti hann athygli á bókasafninu,3 veitti öllum viðtal sem eftir því sóttu og fékk vinnufrið það sem eftir var vikunnar. Þangað gátu allir áhugasamir um norræna menningu komið án þess að panta tíma og voru biðraðir ekki óalgengar.
Lesa áfram »„Vandfýsnasta bókmentaland heimsins“ - Franskar þýðingar III
Þegar Régis Boyer hefur kennslu haustið 1970 við Sorbonne-háskóla IV, eftir nær tug ára í Norðrinu, eru norrænar bókmenntir enn höfugt leyndarmál germanista. Harla lítið er til af þýðingum úr íslensku eða norrænum málum yfirleitt sem gerir alla kennslu og kynningu norrænnar menningar í Frakklandi erfiða. Honum fallast hendur í fyrstu en síðan fyllist hann eldmóði. Til að ná til franska bókmenntaheimsins og um leið auka námsefni í norrænum fræðum við háskólann þarf að þýða yfir á frönsku vel valin bókmenntaverk og kynna þau. Með þverfaglegan bakgrunn leggur hann á brattann og fer, meðal svo margs annars, að þýða. Hann berst fyrir að koma hverri þýðingu út á bók en það gat tekið á og það gat tekið tíma en honum tekst það. Það er eflaust þennan kraft sem fyrirrennara hans skorti einna helst.
Lesa áfram »„Vandfýsnasta bókmentaland heimsins“ - Franskar þýðingar II
Latínan var millimálið sem keppst var við að þýða á fyrir fræðaheiminn fyrr á öldum og langt fram eftir 19. öld. Á 20. öld tekur alllangan tíma að ná því að Íslendingar eru enn vel skrifandi. Fáir ráða við íslenskuna í frönskumælandi löndum og þegar því er að skipta hafa fornbókmenntirnar forgang. Að skrifa á öðru máli en íslensku auðveldaði því óneitanlega þýðingar á fyrri helmingi aldarinnar. Sambandinu við germanskar deildir í Frakklandi hafði lengi verið ábótavant og bókahallæri mikið. Íslenskan var kennd við Sorbonne en eins og prófessorinn, Alfred Jolivet, segir í viðtali haustið 1948 „af nútíma bókmentum er hjer sáralítið til. Þetta gerir alla kenslu í íslensku erfiðari en vera ætti.“ Upp úr 1955 fór ástandið að batna því Maurice Gravier, sem þá var nýtekinn við af Jolivet við Sorbonne og átti sæti í stjórn Sainte-Geneviève-bókasafnsins, leitaði til Péturs Benediktssonar sendiherra og „hann kom því í kring að við fórum að fá bækur héðan frá Íslandi og síðan hafa safninu bætzt margar góðar ísl. bækur.“
Lesa áfram »„Vandfýsnasta bókmentaland heimsins“ - Franskar þýðingar I
Bókaútgáfa blómstrar í Frakklandi og því er samkeppnin um athyglina mikil. Áherslan breytist hins vegar þegar verðið er úr sögunni og færist yfir á gæði lesningarinnar. Það ætti ekki að koma á óvart að langmest er þýtt á frönsku úr ensku (um 60%) en þarnæst koma þýðingar úr japönsku, þýsku og ítölsku og þá þýðingar úr spænsku. Þýðingar úr norrænum málum eru í sjötta sæti en náðu þó varla tveimur prósentum árið 2007. Þýðingar á íslenskum bókmenntum eiga sér langa en nokkuð slitrótta sögu. Lengi vel voru þær þó afar fátíðar og oft notast við millimál. Bókmenntasjóður Frakka styður hins vegar aðeins við þýðingar úr frummálinu. Sjóðurinn er opinber stofnun og hefur frá upphafi unnið í nánu samráði við forleggjara, höfunda, þýðendur, bókaverði og bóksala. Í ár er fé sjóðsins 35 milljónir evra. Jafnvel þótt fyrri aldir hafi þekkt franskar þýðingar á íslenskum bókmenntum - og þá aðallega einstaka þýðingar á fornbókmenntunum - birtast þýðingar á íslenskum nútímabókmenntum ekki fyrr en upp úr aldamótum í Frakklandi. Eftir því sem næst verður komist birtist smásaga Gests Pálssonar Grímur kaupmaður deyr fyrst íslenskra samtímabókmennta í franskri þýðingu 1907.
Lesa áfram »