Hugsandi » Samfélag http://hugsandi.is Vefrit um fræði og menningu í víðum skilningi. Tue, 25 Oct 2011 20:33:16 +0000 en hourly 1 http://wordpress.org/?v=3.3 Mistök og ábyrgð í stjórnmálum: Eignunarkenningar http://hugsandi.is/articles/mistok-og-abyrgd-i-stjornmalum-eignunarkenningar/ http://hugsandi.is/articles/mistok-og-abyrgd-i-stjornmalum-eignunarkenningar/#comments Tue, 25 Oct 2011 20:27:29 +0000 Karen Erla Karólínudóttir http://hugsandi.is/?p=4278 Rannsóknarskýrsla Alþingis
Ljósmynd: Brian Suda. (Notuð með CC leyfi).
Árið 2010 kom út skýrsla rannsóknarnefndar Alþingis sem starfaði samkvæmt lögum nr. 142 / 2008 um rannsókn á aðdraganda og orsökum falls íslensku bankanna og tengdra atburða. Hlutverk rannsóknarnefndarinnar var meðal annars að leggja mat á hvort um vanrækslu eða mistök hafi verið að ræða við lagasetningu og eftirlit með fjármálastarfsemi á Íslandi og hverjir bæru þá ábyrgð. Stjórnskipun á Íslandi byggir á nokkuð vel afmörkuðum valdastrúktúr þar sem valdi fylgir ábyrgð. Þannig byggja lög um ráðherraábyrgð á grein stjórnarskrárinnar um að ráðherrar beri ábyrgð á strjónarframkvæmdum öllum. Þó lagði rannsóknarnefndin ekki þann skilning í lög um rannsókn á falli bankanna að mat hennar á störfum ráðherra sér sambærilegt við mat samkvæmt ákvæðum laga um ráðherraábyrgð. Hér verður ekki skoðað hvaða lagabókstafi hugtökin mistök og vanræksla falla undir heldur verður reynt að varpa ljósi á með hvaða skilningi mismunandi aðilar líta á mistök og ábyrgð. Einnig verður skoðað hvaða áhrif hugmyndir um pólitíska ábyrgð hafa á viðhorf til mistaka stjórnmálamanna.]]> http://hugsandi.is/articles/mistok-og-abyrgd-i-stjornmalum-eignunarkenningar/feed/ 1 Allir helgidómar eru saurgaðir http://hugsandi.is/articles/allir-helgidomar-eru-saurgadir/ http://hugsandi.is/articles/allir-helgidomar-eru-saurgadir/#comments Tue, 25 Jan 2011 11:00:07 +0000 Kolbeinn Stefánsson http://hugsandi.is/?p=3733 gjakapa
Eitt af því sem að bankahrunið afhjúpaði var kreppa íslenskra stjórnmála. Sú kreppa hefur fengið allnokkra umfjöllun í fjölmiðlum og þá er oftast vísað í kannanir á trausti í garð opinberra stofnana. Nálgun Hauks Más á kreppu stjórnmálanna er önnur og frumlegri. Hann nálgast kreppuna í gegnum tungumálið. Í ritgerðinni „Eitt afskorið smáblóm“ fjallar Haukur Már um innihaldsleysi íslenskrar þjóðmálaumræðu og setur það í samhengi við getuleysi íslenskrar tungu til að takast á við veruleikann. „Íslensk orð hafa ekki skipt sér af veruleikanum síðustu fimmtíu ár“ (s. 22). „Ekkert sem máli skiptir í samtíma okkar á sér hefð frá því áður en tungan var sett í kæli“ (s. 20). Fyrir vikið nær umræðan ekki að snerta á veruleikanum, orðin hafa engin áhrif, það er ekkert í húfi því valdið fer sínu fram handan tungumálsins. Umræðan er ekki umræða heldur þykistuleikur. „Þess vegna erum við í öðru lagi fegin þegar ráðherra kemst í gegnum sjónvarpssal án þess að klúðra ritúalinu“ (s. 21).]]> http://hugsandi.is/articles/allir-helgidomar-eru-saurgadir/feed/ 0 Hinir góðu, hinir illu og útlendingarnir http://hugsandi.is/articles/hinir-godu-hinir-illu-og-utlendingarnir/ http://hugsandi.is/articles/hinir-godu-hinir-illu-og-utlendingarnir/#comments Thu, 20 Jan 2011 12:57:52 +0000 Valgerður Pálmadóttir http://hugsandi.is/?p=3698 terror_museum_budapest Hin ráðandi túlkun á trauma Evrópu fellur undir rökfræði góðs og ills, við og hinir og annað hvort eða. Með þeirri túlkun og söguskilningi sem til að mynda Terror Haza varpar fram vinnum við ekki með þau siðferðilegu viðfangsefni sem við blasa þegar sama sagan endurtekur sig og gömlu óvinum er skipt út fyrir nýja og þeim eignaðir allir þeir eiginleikar sem við viljum ekki kannast við í okkur sjálfum.]]> http://hugsandi.is/articles/hinir-godu-hinir-illu-og-utlendingarnir/feed/ 0 Stjórnlagaþings-Idolið 2010 http://hugsandi.is/articles/stjornlagathings-idolid-2010/ http://hugsandi.is/articles/stjornlagathings-idolid-2010/#comments Fri, 03 Dec 2010 10:59:42 +0000 Agnar Kr. Þorsteinsson http://hugsandi.is/?p=3584 Stjórnlagaþingsmynd
Stundum byrja vegferðir á annan hátt en maður bjóst við. Ég hafði lengi haft áhuga á að stjórnlagaþing yrði að veruleika, eða frá því snemma árs 2009 þegar trommurnar höfðu þagnað fyrir framan Alþingishúsið. Sjálfur hafði ég verið sannfærður af góðum vini um nauðsyn nýrrar stjórnarskrár sem skref í átt að nýju samfélagi og byrjun á því að græða sár svikinnar þjóðar. Samt var það svo að þegar opnað var fyrir framboð til þingsins var andrúmsloftið þrúgað af reiði, vonleysi og aðgerðarleysi þeirra sem búnir eru að missa trúna á allt. Þannig var það m.a. í vinahópnum mínum, sérstaklega hjá þeim sem sannfærði mig um nauðsyn nýs samfélagssáttmála. Þegar mér varð það ljóst þá greip mig hálfgerð örvænting því ég hafði haft fulla trú á að hann yrði góður stjórnlagaþingsfulltrúi. Ekki bætti úr skák að næstu daga birtust framboðstilkynningar frá fólki sem ég taldi ekki eiga erindi inn á þingið vegna öfgafullra skoðanna og vanhæfni til samstarfs. Þá kom að því augnabliki að ég þurfti að spyrja mig: „Vil ég sjá þetta tækifæri klúðrast eða vil ég reyna að tryggja að það heppnist?“]]> http://hugsandi.is/articles/stjornlagathings-idolid-2010/feed/ 1