
Í tæpa þrjá áratugi hefur rithöfundurinn Diana Wynne Jones sent frá sér eina bók á ári, hugmyndarík og ærslafull ævintýri fyrir börn og fullorðna. Hún var lengi ókrýnd drottning breskra barnabókmennta og þurfti aðeins nýlega að víkja fyrir J.K. Rowling, en þó ekki fyrr en í fulla hnefana. Árið 1986 gaf hún út Howl’s Moving Castle sem fjallar um Sophie, verndaða og hlédræga unglingsstúlku sem eldist um rúma sjö áratugi í einu vetfangi. Til að aflétta álögunum verður hún að hafa uppi á töframanninum Howl sem einn getur komið í veg fyrir að Sophie verði ellidauð áður en hún kemst af gelgjuskeiði. Fimmtán árum eftir útkomu bókar Jones ákváðu forsvarsmenn Studio Ghibli, eins virtasta teiknimyndastúdíós Japans, að gera mynd eftir henni.
Lesa áfram »
Japanskar teiknimyndir (animé) og teiknimyndasögur (manga) eiga sér ríka hefð að baki sem miðill pólitískra skoðana.4 Manga- og animé-höfundar hafa þó sjaldan fjallað á beinan hátt um kjarnorkuárásirnar á Hiroshima og Nagasaki sem er eflaust afleiðing hinnar margföldu þöggunar.5 Upp úr 1980, þegar höfundar sem fæddir voru eftir seinni heimsstyrjöld komu fram á sjónarsviðið, varð gereyðing vinsælt viðfangsefni teiknaðra vísindaskáldsagna og voru fyrirmyndirnar greinilega sóttar til kjarnorkuárásanna á Hiroshima og Nagasaki.
Lesa áfram »
Árið 1990 vann Frederik L. Schodt, einn helsti sérfræðingur Vesturlanda í manga, að rannsóknum á bókasafni Kaliforníuháskóla. Þar rakst hann á látlausa bók sem reyndist vera teiknimyndasaga í 52 þáttum. Henry Kiyama nokkur var titlaður höfundur verksins. Hann fæddist sem Yoshitaka Kiyama árið 1885, var sonur kráareigenda í litlu þorpi og tilheyrði því eins konar millistétt. Árið 1904, aðeins 19 ára að aldri, gerði Kiyama sér lítið fyrir og flutti til San Francisco til að stunda myndlistarnám.
Teiknimyndasagan sem Schodt uppgötvaði fyrir tilviljun heitir The Four Immigrants Manga. Hún rekur sögu fjögurra japanskra innflytjenda, Henry, Charlie, Fred og Frank, í San Francisco á árunum 1904-1924.

„Ha! Eru gefnar út teiknimyndasögur eftir konur í Íran?“ spyr Vesturlandabúinn ég eftir að hafa uppgötvað áhugaverðan nýliða í teiknimyndasögubransanum, Marjane Satrapi. Um leið rámaði mig í að hafa séð kvikmynd eftir 18 ára íranskt stelpuskott; svo að tjáningarfrelsi kvenna í Íran virðist ekki gjörsamlega fótum troðið. Að vísu er Satrapi búsett í París og bækur hennar hafa aldrei verið gefnar út í Íran. Það hlaut líka að vera því þar mega konur varla sýna hárlokk án afskipta lögreglunnar, eða hvað? Í augum Vesturlandabúans er Íran fullt af mótsögnum, opinber ímynd og fréttaflutningur stangast á við þær fáu upplýsingar sem fengnar eru eftir öðrum leiðum.
Lesa áfram »