Greinar í flokknum Uncategorized

Löngum hefur hugmyndin um skipulagða glæpastarfsemi verið sveipuð ljóma ævintýra og dulúðar. Bækur, bíómyndir og tölvuleikir sem snerta á efninu hafa lengi verið vinsælt afþreyingarefni fólks. Fólks sem hefur það náðugt heima í stofu og fylgist spennt með lífi úthverfamafíósans Tony Soprano með poppskál í annarri og kókglas í hinni. Hér skal ekki dæmt um hversu glæst eða spennandi líf einstaklinga innan þessa starfsgeira er í raun og veru, en verðugt er að velta fyrir sér hvers vegna sumir kjósi eða leiðist til þess að hafa lífsviðurværi sitt af því að fremja glæpi.

Hér verður stuttlega útskýrt hvað felst í skipulagðri glæpastarfsemi og gert grein fyrir eðli þeirra afbrota sem algeng eru meðal slíkra hópa auk þess leitast verður við að skýra hvers vegna slíkir hópar verða til og þrífast í samfélögum. Í þessari fyrri grein af tveimur verður farið í kenningar innan afbrotafræðinnar sem varpað geta ljósi á afbrotahegðun af þessu tagi.

Eruði búin að finna eitthvað?“ er spurningin sem glymur í eyrum allra fornleifafræðinga á tímabilinu júní-ágúst ár hvert og jafn erfitt er að svara henni í hvert sinn. Kannski er það vegna þess að það er erfitt – og einkennilegt – að vera sífellt að svara sömu spurningunni, en líka vegna þess að oftast nær finnst manni svarið liggja í augum uppi; „Hvað heldurðu maður! Auðvitað erum við búin að finna eitthvað!“ Það flóknasta við spurninguna er þó líklega það að þetta „eitthvað“ sem spurt er um er auðvitað ekki bara eitthvað heldur verður það að vera eitthvað – til þess að það þýði eitthvað! Og þar á hnífurinn til að standa í kúnni.

Akademónar í AkureyrarAkademíunni héldu daginn í dag hátíðlegan og buðu gestum og gangandi til samkvæmis í húsakynnum sínum í gamla Húsmæðraskólanum við Þórunnarstrætið á Akureyri. Ástæðan fyrir því að við Akademónar ákváðum að bjóða til gleðskapar í dag er sú að þennan dag, 13. október árið 1945, var Húsmæðraskólinn á Akureyri settur í fyrsta sinn, og húsið sem í dag veitir okkur skjól og samastað í tilverunni var vígt.

Sumarið er komið og Hugsandi hegðar sér í samræmi við það. Við skiptum yfir á sumartíma og birtum æsispennandi greinar á hverjum þriðjudegi í allt sumar.

Í fyrri hluta þessarar greinar um rannsókn á húsasundum í gamla Vesturbænum var leitast við að gefa mynd af þróun borgarhlutans með því að reifa sögu hans í tengslum við þróun borgarinnar og þeirra hugmyndafræðilegu áhrifaþátta sem settu mark sitt á hverfið. Sambyggðu húsin, bakgarðarnir og húsasundin í Vesturbænum áttu að uppfylla alla þá þætti betri byggðar sem lagt var upp með í skipulaginu frá 1927. Þar áttu að sameinast gott skipulag, hagkvæmni í byggingarframkvæmdum og umhverfi fyrir fólk. Skipulag sambyggðu húsanna með garða og sund að húsabaki er stórmerkileg, hönnunin hefur staðist tímans tönn og enn njóta íbúar bakgarðanna við sundin. Nú verður fjallað um húsasundin sjálf og athyglinni beint að formfræði umhverfisins, nýtingu húsasundanna, upplifun og viðhorf notenda þriggja húsasunda sem könnuð voru sérstaklega.

Íþróttasögu tuttugustu aldar má í stórum dráttum hnýta saman við sögu nútíma Ólympíuleika sem fyrst voru haldnir 1896. Síðan þá hafa þeir verið haldnir á fjögurra ára fresti , nema styrjaldarárin 1916, 1940 og 1944. Ólympíuleikarnir urðu fljótlega stærsta íþróttamót veraldar og er í dag stæsti skipulagði viðburður á heimsvísu. Ólympíuleikarnir hafa verið tækifæri til að styrkja innri stoðir íþróttahreyfigarinnar á alþjóðlegum grundvelli, samræma reglur og halda úti alþjóðlegri metaskrá. Á Ólympíuleikum hafa líka verið sett félagsleg gildi og viðmið sem íþróttastarf útum allan heim tekur mið af. Þó að sögu Ólympíuleikanna sé ætlað að vera saga glæsilegra sigra, heimsmeta og dramatíkur á vellinum má hinsvegar ekki gleyma að hún er einnig saga togstreitu, hagsmunaárekstra og viðhorfs gagnvart íþróttum.

Sunnudaginn 3. ágúst [var] dagskrá í Árbæjarsafni í tengslum við sýninguna Diskó og Pönk - ólíkir straumar? Hér er saga pönks á Íslandi rifjuð upp. Hverjar voru samfélagslegar og menningarlegar rætur þessa fyrirbæris? Hvaða áhrif hafði pönkið á borgarmenningu hérlendis? Voru íslenskir pönkarar alvörupönkarar? Hvernig blandaðist pönkið við íslenskan menningararf?

Bloggviðmót fortíðar?

Möguleikar íslenskra sagnfræðinga á því að nýta sér blogg sem heimildir einskorðast ekki við það efni sem varðveitt er undir formerkjum hinnar íslensku netsöfnunar. Þó svo íslenska netsöfnunin nái aðeins aftur til ársins 2004 er saga hinnar alþjóðlegu netsöfnunar mun lengri. The Internet Archive veitir aðgang að safnkosti sínum í gegnum notendaviðmót sem kallað er því skemmtilega nafni The Way Back Machine. Tímavél þessi sýnir hvernig tiltekin vefslóð leit út á tilteknum tímapunkti.

William James (1842-1910) var bandarískur heimspekingur og sálfræðingur, frumkvöðull innan sálfræðinnar og einn af höfundum gagnsemishyggjunnar (pragmatism) innan heimspeki. Í greinum sínum Is Life Worth Living? og The Sentiment of Rationality lýsir James hugmyndum sínum um Guð og útskýrir hvaða hlutverki hann telji menn gegna í tilgangi lífsins. Hér er fjallað um hvernig James vill meina að hægt sé að laga trúarbrögðin að nýrri heimsmynd vísindanna, hvernig menn geta haft áhrif á örlög heimsins og það hvernig heimurinn getur öðlast tilgang.

Heimsmynd búddhisma felur í sér skarpan greinarmun á sýnd og veruleika. Skýrasta dæmið mun líklega vera það að samkvæmt búddhisma er sjálfið (enska: ego; palí: atta; sanskrít: atman) ekki til, að minnsta kosti ekki sem slíkt. Það er þó vissulega “til“ í einhverjum skilningi; okkur sýnist við hafa eitthvað sem kallast getur ‘sjálf’, en í raun og veru er ekkert slíkt til. Það fer svo eftir stefnum innan búddhisma hvort þetta sama eigi við um önnur hugtök okkar einnig og hvort gera megi grein fyrir því hvað sé til í raun og veru sem skýri þetta.