fimmtudagur, 7. okt 2010

Fake Orgasm - allir eru að feika það

img_7202

Í byrjun myndarinnar Fake Orgasm fylgjumst við með keppni þar sem ungar konur koma uppá svið á skemmtistað til þess að spreyta sig í keppni í að feika fullnæginu. Karlmaður stjórnar keppninni þar sem konurnar hvína og stynja á kynferðislegan hátt fyrir fullum sal af fólki. Þegar leið á keppnina var ég alveg búin að fá nóg af þessum hvíta, forréttindakarlpungi og hann varð brátt að hallærislegum holdgervingi karlaveldisins. „Æ hvað þetta er eitthvað vandræðalegt og dæmigert afsprengi klámkynslóðarinnar“, hugsaði ég með mér. Kannski alveg eitthvað sem maður bjóst við af mynd sem ber þetta nafn. En skyndilega tekur sýningin óvænta stefnu. Karlpungurinn byrjar að tína af sér spjarirnar. Og lokahnykkur strípidansins kemur algjörlega aftan að mér. Maðurinn er með píku.

Fake Orgasm er heimildarmynd um consept-listamanninn Lazlo Pearlman eftir leikstjórann Jo Sol og var sýnd á Alþjóðlegri kvikmyndahátíð í Reykjavík sem nú er nýafstaðin. Pearlman talar um sjálfan sig sem „kynlífsaktivista“ (e. sex activist). Verkin hans miða að því að ögra hugmyndum fólks um kyngervi, kynhneigð og kynhlutverk. Í verkum sínum leitar Pearlman uppi aðstæður þar sem hann getur búist við að ná tengslum við „hefðbundið“ fólk sem hefur ríkjandi viðhorf og gildi samfélagsins sem einkennast tvíhyggju og þar af leiðandi gagnkynhneigðu forrræði varðandi kyn og kynhneigð. Dæmi um slíkt eru hugmyndir um að það séu aðeins til tvö kyn; maður og kona. Hvernig kynin tvö hegða sér er svo kyrfilega skrifað í handrit sem við fylgjum dag frá degi og hegðum okkur þar með samkvæmt kyngervi okkar. Aktívismi Pearlmans snýst um að brjóta upp normið, sýna fram á fjölbreytileikann og tilbúning þess sem yfirleitt er talið eðlilegt, náttúrulegt og þar af leiðandi óbreytanlegt.

Maður með píku, úlfur í sauðagæru

Pearlman leiddi áhorfendur og þátttakendur fullnægingarkeppninnar inn í ákveðnar kringumstæður þar sem allir opnuðu sig fyrir vissu umfjöllunarefni; því að gera sér upp fullnægingu. Fljótlega stigu karlmenn á svið með konunum og fjölbreytt flóra af fólki tók þátt í keppninni. Allir að samsömuðu sig í feikinu. Þegar svo Pearlman afhjúpaði „óeðlileika“ sinn, féllu hökur áhorfenda niður á gólf. Fullnægingarkeppnin hafði styrkt viðhorf sem ganga út á hugmyndina um eðlileikann en svo afhjúpast stjórnandi hennar skyndilega sem einhverskonar svikari. Sýningin tekur u-beygju, enda allir í áfalli og forsendur fyrir fullnægingarkeppni eru brostnar. Í framhaldinu gerir Pearlman úr sér einskonar viðundrasýningu eða freakshow, þar sem hann liggur allsber á rúmi og fær áhorfendur fullnægingarkeppninnar til að ganga hring í kringum sig, skoða og varpa fram spurningum. Spurningarnar sem hann fær eru margar dregnar beint úr hatti gagnkynhneigðs forræðis. Pearlman tengir fullnægingarkeppnina við kyngervisafhjúpun sína með þeirri fullyrðingu að allir séu að feika það alltaf - þegar við þykjumst vera afkvæmi hins eina eðlilega. Þegar við leikum það sem við eigum að vera.

Það eru allir á flæðandi skala, ekkert er niðurnjörfað og ekkert kyngervi er eðlilegt. Eða allur fjölbreytileikinn er eðlilegur. Eins og Pearlman spyr: hvað er raunverulegt?

Kraftbirtingarhljómur gagnkynhneigðs forrræðis

Með því að fara í stellingar karlmannsins í byrjun og afhjúpa hann svo sem persónu sem veldur kyngervisusla náði Pearlman algjörlega að brjóta upp hugmyndir áhorfenda, en meðal þeirra var heil sætaröð af kynjafræðingum sem voru búnir að stimpla hann sem vaktmann feðraveldisins. Myndin kom ítrekað aftan að manni og var þar mjög fylgin stefnu Pearlmans sem er mikið í mun um að koma fólki á óvart, að vera aldrei fyrirsjáanlegur.

Myndin leiðir áhorfandann í gegnum ferli. Þegar kynuslinn afhjúpaðist féll ég í þá gryfju að leiða hugann að því hvort hann hefði fæðst sem kona eða maður; hvort er hann alveg að verða karl en á eftir að fá sér typpi eða er hann að láta sér vaxa brjóst til að verða kona? Hann hlýtur að vilja verða annað eða hitt. Pearlman fjölyrðir mikið í myndinni um það að geta ekki samsamað sig tvíhyggjunni sem fyrir honum er skýr tilbúningur samfélagsins. Hann er bara manneskja í stöðugu flæði, en þó ekki á milli tveggja póla eða endastöðva. Eftir að hafa fylgt Pearlman eftir alla myndina fóru þessar hugsanir mínar að leysast upp. Það var magnað að upplifa frelsi frá þeim, ná að rjúfa hann frá þessu pólum. Mér var alveg sama hvaðan hann var að koma, hvort hann hafi fæðst með typpi eða píku eða hvert hann var að fara.

Gleðin stóð þó ekki lengi. Gagnkynhneigða forræðið reis eins og tittlingur í umræðunum við leikstjóra myndarinnar þegar stjórnandi þeirra, ungur maður, lagði fram fyrstu spurningu umræðnanna: „Ok I know that everyone want to ask but nobody dares: What is he or she? Was he born a man or a woman?“

Eitt svar við Fake Orgasm - allir eru að feika það

  1. Myndin var í heild ásamt Q og A mockumentary/háðsgjörningur á tvíhyggju. Það sem þú nefnir í myndinni - áhorfandinn var leiddur áfram í myndinni á þeirri tálsýn að hann væri að fara að sjá stelpur uppi á sviði að feika það og er síðan leiddur i eitthvað annað - það sama á við um áhorfandann - okkur. "Leikstjórinn" segir líka í Q og A að "hann hafi skírt myndina Fake Orgasm svo það myndu koma fleiri áhorfendur". Með þessari aðferð eru skilin afmáð milli viðfangsefnis og áhorfandans, og einnig myndarinnar og áhorfandans (Raunveruleiki - veruleiki myndarinnar). Þar með brýtur hún niður empírískar hugmyndir um karl-kona sem við tökum sem sjálfsögðum hlut= raunverulegt - ekki raunverulegt.

    Spurningin sem gaurinn kom með í endann var látin koma held ég svo við myndum dæma þannig spurningu eins og þannig spurningar voru dæmdar í myndinni. Þær voru viljandi gagnkynhneigð- miðaðar. Við samsömuðum okkur við hina áhorfendurna - margir allavega - og þess vegna fannst okkur við ekki geta spurt ýmissa spurninga því það var búið að gera háð að þannig spurningum í myndinni. (Eins held ég að einhverjir í salnum hafi verið hluti af gjörningnum - spurningar eins og = er hann ennþá að vinna við að búa til kaffi? Í fyrsta lagi fannst mér hvernig þeir settu upp = kaffibarþjónn og kynsjónhverfingarmaður hálf absúrd eins og margt í myndinni - sem ég held að hafi verið gert til að auka á áhrif myndarinnar sem háðs)

    Hvernig myndin fer með huga áhorfandans er algjör snilld. Maður þarf að fara fyrir utan sjálfan sig til að sjá heildarmyndina sem gjörning. Maður þarf eiginlega að fara fyrir utan kvikmyndahúsið. En þá er maður eins og áhorfandinn = við. Þannig að það er í raun ekki hægt. Allir áhorfendur samsama sig við áhorfendurna. Þannig er líka afmáð tvíhyggjusjónarhorn= "ég/við" og "þú/þið". Þannig hefur þessu verið snúið við. Það er ekki áhorfandinn sem situr í dómarasætinu. Það er viðfangsefnið og myndin sem situr í dómarasætinu yfir áhorfandanum. Aaalgjör snilld!!! Áhorfandanum líður eftir myndina eins og það hafi verið að gera grín að sér og sínum hugsunum - eða allavega bara öllum hugsunum sem eru gagnkynhneigðar. Og þannig lætur honum líða eins og kannski hinsegin fólki líður í samfélagi þar sem gagnkynhneigð er allsráðandi. Áhorfandinn gengur inn í hinsegin samfélag - þar sem háð er gert að gagnkynhneigðu sjónarhorni til þess að sýna gagnkynhneigðum hvernig það er. Vá ég get endalaust hugsað um þessa mynd. Hún er snilld.

    Hérna er hægt að sjá um mockumentaries sem eru settar fram í formi documentary:

    http://en.wikipedia.org/wiki/Mockumentary

    Árný Elínborgskrifaði klukkan 19.10.2010 13:47

Hafðu þitt að segja

Þáttakendur í umræðum við greinar eru vinsamlega beðnir um að tjá sig undir fullu nafni.

Þitt svar:

(verður ekki birt)


Þessi síða

Leita á þessari síðu

Þessi grein


ISSN