Þann níunda nóvember síðastliðinni fögnuðu Berlínarbúar því að tuttugu ár voru liðin frá falli múrsins. Múrinn, sem girti af Vestur-Berlín var eitt áþreifanlegasti og jafnframt táknrænasti hlutur kalda stríðsins sem klauf Evrópu í austur og vestur.
Fall múrsins náði strax augum heimsbyggðarinnar, enda um stórmerkilegan og jafnframt afar myndrænan atburð að ræða. Fréttamyndir af Berlínarbúum með hamar og meitil að kroppa niður múrinn eða vinum og ættingjum sem hlaupa hvort í annars faðm voru sýndar um alla heimsbyggðina. Berlínarbúar sjálfir voru líka vel með á nótunum um að hér væri um stórmerkilegan sögulegan atburð að ræða. Mánuðina eftir fallið mátti alls staðar sjá og heyra hamarshögg borgarbúa sem voru að hamast á múrnum. Ekki endilega til þess að rífa hann niður, það var um garð gengið, heldur til þess að komast yfir múrbrot til að eiga eða til að selja. Hin skammlífa borgarstjórn Austur-Berlínar eftir fallið, reyndi að vísu að slá eign sinni á múrinn, til að geta þjóðnýtt hagnaðinn af sölu hans til ferðamanna.
Í dag er helst hægt að nálgast múrbrot sem hluta af einhverslags varningi í túristabúðum. Póstkort, könnur og jafnvel ritföng með steypuflís úr múrnum og kveðju frá Berlín eru til í öllum betri minjagripaverslunum í miðbænum.
Þessi varningur tvöfaldaðist í verði helgina fyrir hátíðarhöldin. Enda voru búðareigendur afar meðvitaðir um mannfjöldann sem safnaðist saman við Brandenborgarhliðið á mánudagskvöldið. Eftir að hafa komist í gegnum vopnaleitarhlið, annað hlið og enn annað hlið á mánudagskvöldið var greinarhöfundur á besta stað við Brandenborgarhliðið til að fylgjast með hátíðahöldunum. Þar biðu hans líka útsendarar frá hinum og þessum fyrirtækjum sem vildu ólmir koma inn á hann sýnishornum af ýmsum vörum. Kælikremi fyrir þreytta fætur, dagkremi með sólarvörn, flösusápu og afsláttarmiðum fyrir veitingastaði.
Hápunktur hátíðahaldanna fór fram við Brandenborgarhlið, enda var það einmitt við téð hlið sem Austur-Berlínarbúar komust fyrst í gegnum múrinn. En fallinu var einnig fagnað víðs vegar um Berlín. Flestir viðburðir sem tengdust hátíðarhöldunum voru annars vegar sögulegs eðlis. Til dæmis Ljósmyndasýningar og hverskyns sögusýningar sem sýndu einhvern vinkil á múrinn eða fall hans. Hins vegar var múrinn endurskapaður á einhvern hátt. Hann var byggður úr fólki, hljóði, stafrænt og stærsti “múrinn“ var rúmlega þriggja kílómetra löng runa af risastórum dómínókubbum sem lá frá Podsdamerplatz, fram hjá að Brandenborgarhliðinu og að Reichstag. Allir þessir múrar áttu það sameiginlegt, ólíkt fyrirmyndinni, að vera hannaðir til þess að falla á einhverjum tímapunkti.
Að vísu varð þessi þriggja kílómetra langi dómínóskúlptúr að hálfgerðum farartálma í borginni á mánudagskvöldið. Hann var rækilega girtur af svo hann færi nú ekki að velta á röngum tímapunkti sem gerði það að verkum að fólk átti fremur erfitt með að komast leiðar sinnar milli austurs og vesturs þetta kvöld, kaldhæðnislegt nokk. Að vísu var allt svæðið í kringum Brandenborgarhliðið rækilega afgirt um kvöldið, enda von á helstu leiðtogum Evrópu og Bandaríkjanna í heimsókn. Leyniskyttur hreiðruðu um sig á þökum bygginga nálægt hliðinu og mannfjöldanum var rækilega stýrt með vörðum og vopnaleitarhliðum. Mörgum þótti þetta um of og eiginlega varla í takt við anda hátíðarhaldanna. Margir klifruðu yfir hliðin til að vera borin burt af vörðum við mikil fagnaðarlæti viðstaddra. Gömul slagorð voru rifjuð upp hrópuð á verðina sem sáu til þess að mannfjöldinn kæmist nú örugglega ekki þangað sem hann ætlaði sér.
Festival der Freiheit
Yfirskrift hátíðahaldanna var Festival der Freiheit, eða fögnum frelsinu. Orðið freiheit var líka yfirdrifið notað af ræðumönnum og smekklausari atriðum kvöldsins. Fyrr um daginn höfðu tógaklæddir Þjóðverjar með fjaðraskraut á bakinu komið sér fyrir uppi á nokkrum byggingum í miðbænum sem tákn um frelsisengla Berlínar. Við Brandenborgarhliðið stigu einnig á stokk fjórir gullfallegir tenórar, ekki óáþekkir Luxor-drengjunum íslensku, og sungu lagið Freiheit sem var fátt annað en stigmagnandi endurtekning á orðinu góða í mismunandi tóntegundum. Það var ekki laust við að aulahrollur trítlaði niður bakið á greinarhöfundi undir flutningnum. En að öllu gamni slepptu var þessi ofuráhersla á frelsið of yfirþyrmandi og tilgerðarlegt til að skapa nokkur hughrif. Sérstaklega þegar stjórnmálamenn á borð við Obama, Clinton, Merkel, Brown og Sarkozy tókst að ræða um frelsi og mannréttindi og þá sérstaklega með tilliti til ferðafrelsis án þess að minnast einu orði á þá staði á jarðkringlunni þar sem þessum réttindum er ábótavant. Sérstaklega hjó greinarhöfundur eftir því að þessir helstu þjóðarleiðtogar vesturlanda slepptu því sérstaklega að minnast á Gaza, en þar er einmitt búið að reisa múr til að hefta ferðafrelsi fólks. Það var eiginlega kurteislega sneitt hjá því að nefna einstök tilvik á nafn, en því mun meira rætt á háfleygan og innihaldslausan hátt um gildi mannréttinda og (vestræns) lýðræðis. Þó fá skipuleggjendur hátíðahaldanna plús í kladdann fyrir búa til örlítið pláss fyrir þær þjóðir og þjóðarbrot sem ennþá búa bak við múra þegar Palestínu var helgað smá brot af táknræna hluta hátíðahaldanna.
Ef til vill hefði það kannski þótt djarft ef Merkel, kanslari Þýskalands færi að skjóta á vinaþjóð þeirra, Ísrael. Enda Þjóðverjar dæmdir til eilífs samviskubits vegna Helfararinnar. Samt sem áður hefðu hátíðarræðurnar farið á annað plan hefðu ræðumenn þorað að draga umræðuefnið niður á jörðina. Það eina sem hreyfði við fólki og virtist hafa eitthvað innihald var einmitt það sem hafði einhverja jarðtengingu. Til dæmis myndirnar sem fengu að rúlla á breiðtjöldunum á meðan sjónvarpsstöðvarnar voru með auglýsingahlé. Þar gaf t.d að líta myndskeið af hinum átján ára Peter Fechter sem reyndi að hlaupa frá austri í átt að múrnum, en var skotin niður og blæddi út eða örvæntingarfulla flóttatilraun konu sem reyndi að sökkva yfir múrinn í gegnum glugga á þriðju hæð.
En kannski er of mikið að krefjast þess að stjórnmálamenn gefi orðum sínum innihald við tækifæri sem þetta. Kannski er einmitt hlutverk þeirra við slíkar minningarathafnir að setja upp silkihúfuna og leika rulluna til enda. Tveimur dögum seinna, þann 11. nóvember voru Merkel og Sarkozy aftur mætt til leiks, en nú á heimavelli þess síðarnefnda, við Concorde-torgið Í París. Tilefnið var lok fyrri heimstyrjaldar, sem bar að minnast með viðeigandi hætti. Viva la Fance í lok hverrar ræðu og viva la vinátta milli Evrópuríkja. Og svo flugeldar í endann.