Á hverju sumri fara hundruðir norrænna ungmenna á vit ævintýranna gegnum Nordjobb. Þau fá tækifæri til að búa og starfa í öðru norðurlandi sumarlangt og öðlast þannig innsýn í líf og lifnað frændþjóðanna.
Ungmennaskiptiverkefnið Nordjobb hefur verið starfrækt við góðan orðstír frá árinu 1985. Verkefnið er styrkt af Norrænu ráðherranefndinni, en Norrænu félögin í hverju landi hafa séð um framkvæmd þess frá árinu 1986. Nordjobb útvegar norrænum ungmennum á aldrinum 18-28 ára vinnu, húsnæði og tómstundadagskrá sumarlangt á einhverju hinna norðurlandanna. Þetta er verkefni sem miðar að því að auka skilning og samhug milli íbúa Norðurlandanna og styrkja norræna samvinnu. En afhverju Nordjobb? Hvert er upphaf þess og hvert er markmiðið? Og síðast en ekki síst; afhverju velja ungmenni og vinnuveitendur að taka þátt í þessu verkefni?
Norðurlöndin eru óneitanlega hluti órjúfandi heildar, sem byggir á sameiginlegri sögu, nánum skyldleika og löngu samstarfi þjóðanna. Strax á miðöldum var svipað menningarlegt, málfarslegt og trúarlegt umhverfi á stóru svæði Norðurlandanna, sem í dag eru Danmörk, Svíþjóð, Noregur og Ísland. Kringum árið 1000 tóku norrænir menn upp kristna trú. Það er jafnframt á þeim tíma að löndin fara að skiptast í mismunandi konungsdæmi. Frá miðri 3. öld er saga Finnlands samtvinnuð sögu hinna landanna, en þá varð það hluti af konungsdæminu Svíþjóð. Á sama tíma gekk Ísland Noregskonungi á hönd, sem einnig ríkti yfir Færeyjum, Shetlandeyjum, Orkney og stórum hluta Skotlands og Írlands.
Á 14. öld sameinuðust Danmörk, Noregur (með Ísland) og Svíþjóð (með Finnland) undir einn konung í hið svokallaða Kalmarsamband. Löndin héldu þó enn sérkennum sínum og eigin ríkisráðum. Danir áttu í stöðugum stríðum við Slesvík, Holtsetaland og Mecklenburg, en Svíar voru ekki sáttir við þetta, þar sem það hafði mikil áhrif á útflutning þeirra af járni til evrópska meginlandsins. Jafnframt fannst sænskum aðli varhugarvert að valdamiðja ríkisins væri í Danmörku. Deilur milli Danmerkur og Svíþjóðar urðu sífellt meiri og snemma á 16. öld var svo komið að sambandið hafði lifað sitt skeið og Svíar endurreistu eigin krúnu. Danir héldu þó yfirráðum yfir Noregi, Íslandi, Færeyjum og Grænlandi.
Við upphaf 19. aldar breyttist stjórnarskipulag Norðurlandanna svo um munaði. 1809 misstu Svíar Finnland til Rússlands. 1814 varð Noregur hluti sænsku krúnunnar. Á sama tíma fóru nýjar hugmyndir þjóðernisstefnunnar að breiða úr sér í Evrópu og náðu einnig til Norðurlanda. Þar voru ein áhrif hennar hinn svokallað skandinavísmi, sem grundvallaðist á hugmyndinni um Skandinavíu (þ.e. Danmörku, Noreg og Svíþjóð) sem sambandsríki eða jafnvel sem eitt sameinað konungsríki. Hreyfingin var sterkust meðal danskra og sænskra háskólastúdenta á 5. áratug aldarinnar, en fékk einnig stuðning dagblaða á borð við Fædrelandet og Aftonbladet. Ekkert varð þó úr þessum hugmyndum sem slíkum. Einnig komu upp svipaðar hugmyndir sem vörðuðu öll norðurlöndin 5, þ.e. Danmörku, Svíþjóð, Noreg, Finnland og Ísland og eru þær hugmyndir yfirleitt nefndar nordismi.
Þótt hugmyndirnar um eitt konungs- eða sambandsríki hafi ekki slegið rótum á Norðurlöndum, þá voru menn þó almennt sammála um að styrkja bæri samstöðu og samvinnu landanna, jafnt innbyrðis og útávið.
Eftir fyrri heimstyrjöldina voru Norðurlöndin orðin 5 sérstæð ríki. Finnland hafði fengið sjálfstæði 1917, í miðri rússnesku byltinguni, og eins var Ísland orðið fullvalda ríki árið 1918. Það var í skugga fyrri heimstyrjaldarinnar að Norræna félagið leit dagsins ljós. Það var upphaflega stofnað árið 1919 og markmið þess var að auka samkennd og skilning landanna á milli, svo forðast mætti aðra styrjöld. Kjörorð samtakanna var “kendskap skaber venskab“, sem má þýða lauslega sem að þekking skapi vináttu. Á næstu árum voru deildir stofnaðar á öllum Norðurlöndunum og þær fóru fljótt að vinna að sameiginlegum pólítískum markmiðum og að því að þjóðirnar gætu lifað saman í sátt og samlyndi.
Árin eftir heimstyrjöldina síðari voru ár mikils uppgangs fyrir Norræna félagið, því ógnir stríðsins minntu menn á upphaflega ástæðu þess að félagið var stofnað. Menn fóru því að huga að mun formlegri samvinnu en áður hafði verið. Árið 1952 var Norrðurlandaráð stofnað, en það er samvinnuvettvangur Norðulandanna á pólitískum vettvangi. Í ráðinu sitja 87 kjörnir meðlimir, bæði fulltrúar hinna fimm sjálfstæðu Norðurlanda, en einnig sjálfstjórnarsvæðanna þriggja, Grænlands, Færeyja og Álandseyja. Meðlimir ráðsins sitja á þingum landanna og eru því ekki kjörnir beint í Norðurlandaráð. Þetta fyrirkomulag er einsdæmi, en meðlimir ráðsins hittast árlega og ræða samnorræn málefni. Á milli þinga starfa nefndir og stýrihópar en daglegur rekstur ráðsins er í höndum skrifstofu sem er til húsa í Kaupmannahöfn, á skrifstofu Norrænu ráðherranefndarinnar. Auk þessarar aðalskrifstofu ráðsins starfa minni skrifstofur í tengslum við þing hvers lands.
Norræna ráðherranefndin var stofnuð árið 1971 og er samvinnuvetvangur norrænu ríkisstjórnanna. Forsetisráðherrar landanna bera formlega ábyrgð á starfinu, en Norræna ráðherranefndin er í raun fleiri en ein nefnd. Ráðherrar landanna innan hvers faglegs sviðs hittast nokkrum sinnum á ári og ræða þá málefni sinna ráðuneyta. Norðurlöndin fimm skiptast á að fara með formennsku í Norrænu ráðherranefndinni og er hvert formennskutímabil eitt ár. Hjá ráðherranefndinni starfa embættismenn af öllum Norðurlöndunum, sem sjá um daglegt skipulag, rekstur og framkvæmd hinna ýmsu málaflokka. Formlegt samstarf Norðurlandanna er einstakt að því leytinu til, að það byrjaði í grasrótinni, þegar hópur fólks sameinaðist um það sameiginlega markmið að styrkja samband Norðurlandanna. Hið pólitíska og formlega samstarf kom ekki fyrr en seinna.
Atvinnuleit yfir landamæri á Noðurlöndunum á langa hefð að baki og er Nordjobb enn eitt dæmið um það. Gegnum Nordjobb eiga fyrirtæki og ungt fólk á Norðurlöndum möguleika á að öðlast þekkingu og skilning á nágrannalöndunum. Frá upphafi verkefnisins hafa um 18.000 ungmenni frá öllum Norðurlöndunum tekið þátt í Nordjobb.
Störfin sem Nordjobb miðlar eru mjög mismunandi. Þetta geta verið störf við fiskvinnslu eða garðyrkju, á hótelum, veitingastöðum eða elliheimilum. Þetta geta verið störf við umönnun, þrif eða lagervinnu og margt fleira. Sum störf krefjast sérfræðiþekkingar, önnur krefjast þess bara að Nordjobbarinn sé opinn og tilbúinn að prófa nýja hluti.
Nordjobb hjálpar til við að útvega húsnæði, kennitölu og skattkort fyrir þáttakendurna og er til staðar ef einhverjar spurningar vakna eða vandamál koma upp.
Markmið Nordjobb er að stykja samnorræna vitund þáttakendanna, en samspil starfs og tómstundadagskrár eru mjög mikilvæg til þess að þetta markmið náist. Á vinnustaðnum tengjast þáttakendurnir gestgjafalandinu á náttúrulegan hátt mun nánari böndum en hægt er sem ferðamaður. Nordjobb fjallar um að öðlast reynslu af vinnumarkaði, auk félagslegrar og menningarlegrar upplifunnar. Gegnum tómstundardagskránna kynnast þáttakendurnir öðrum ungmennum frá hinum löndunum og jafnframt eykst vitneskja þeirra um Norðurlöndin og norræna samvinnu.
Umsóknarfrestur Nordjobb er þann 31. mai, svo enn er tími til stefnu að sækja um á www.nordjobb.net og taka þátt í því sem, hver veit, gæti orðið skemmtilegasta sumar ever!