Síðdegis þann 7. maí síðastliðinn beindi útvarpsstöðin Bylgjan kastljósinu að máli níu einstaklinga sem nú eru ákærðir fyrir tilraun til að ryðjast inn á palla Alþingis í aðdraganda búsáhaldabyltingarinnar svokölluðu. Hlustendur gátu hringt inn og sagt skoðun sína á málinu. Flestir voru óhressir með uppátæki ríkissaksóknara og voru á máli hinna ákærðu. Ástæðan fyrir meðbyrnum var þó ekki að ákæran væri „röng“, eins og einn sakborningurinn heldur fram. Flestir voru þeirrar skoðunar að forgangsröðunin væri kjánaleg og að sakfella ætti útrásarvíkinga fyrst en mótmælendur síðar. Enginn þeirra dró í efa að níumenningarnir væru sekir um að ryðjast inn í Alþingishúsið og slasa við það starfsmenn Alþingis.
Það virtist líka fara framhjá flestum að níumenningarnir væru ekki aðeins ákærðir fyrir húsbrot eða líkamsmeiðingar á tilteknum einstaklingum líkt og venjan er þegar fólki lendir saman. Þeir eru einnig ákærðir fyrir „að ráðast á Alþingi“ samkvæmt 100. grein almennra hegningarlaga. Aðeins einu sinni hefur verið sakfellt samkvæmt þessu ákvæði, vegna átakanna sem áttu sér stað á Austurvelli í aðdragandanum að inngöngu Íslands í NATO árið 1949.
En hvað þýðir „að ráðast á Alþingi“? Er ég að ráðast á Alþingi ef ég ræðst inn í þingsalinn? Ef ég ætla að nýta mér rétt minn til að fylgjast með opnu þinghaldi? Fáir treysta sér til að svara því enda „árás á Alþingi“ æði óljóst hugtak og litlar útskýringar að finna í lögunum sjálfum aðrar en að Alþingi eða sjálfræði þess skal hætta búin. Lögspekingar hafa þó getið sér til um að ákvæðið skírskoti til valdaráns, ekki tilraunar til að komast upp á áhorfendapalla Alþingis.
Erlend ríki hafa mörg hver svipuð ákvæði í landslögum sínum. „Að ráðast á Alþingi“ hljómar t.a.m. álíka nákvæmt og sakargiftir á borð við að „stofna ólögleg samtök“, „hvetja til aðskilnaðarstefnu“, „eiga samskipti við „undirróðurssamtök““, „athæfi gegn sjálfstæði ríkisins“, „vanvirða þjóðhöfðingjann“, „vanvirða dómskerfið“, „vanvirða yfirvöld“, „undirróðursstarfsemi“, „forsmá guð“, „áróður gegn kerfinu“, „móðgun við helgar skyldur“ og „koma saman með það að markmiði að skaða þjóðaröryggi“.
Og hvaða lönd eru þetta sem eiga það sameiginlegt með Íslandi að ákæra borgara sína samkvæmt ónákvæmum og teygjanlegum lagabókstaf? Jú, þetta eru Búrma, Kína, Kúba, Alsír, Túrkmenistan og Íran. Ofangreindar sakir er allar að finna á heimasíðu Íslandsdeildar Amnesty International og eru opinberar sakargiftir harðstjórnarríkja á hendur einstaklingum sem gagnrýna yfirvöld. Óljóst orðalagið er enda hentugt tæki til að sakfella hvern sem er fyrir hegðun sem ríkisvaldið hefur vanþóknun á.
Er Ísland þá ekki komið ansi nálægt ofangreindum ríkjum sem þagga niður í mótmælendum og andófsfólki með ofríki?
„Nei“, er eflaust svar margra. Íslenska ríkið er ekki þekkt fyrir að brjóta á mannréttindum borgara sinna og þar af leiðandi eru mannréttindabrot bara eitthvað sem gerist í útlöndum í hugum flestra landsmanna. Samt sem áður gramsaði ríkissaksóknari í lagasafni lýðveldisins svo finna mætti óljóst lagaákvæði, síðast notað fyrir 61 ári, til að ákæra níu einstaklinga sem virðast valdir af handahófi úr 30 manna hópi sem reyndi að komast á þingpallana einn örlagaríkan dag í desember 2008. Í ljósi þess að 3-5000 manns "réðust á Alþingi" rúmum mánuði síðar má spyrja hvort þessar ráðstafanir séu ekki óþægilega líkar þeim sem harðstjórnarríki grípa til þegar þau vilja skapa mótmælendum víti til varnaðar?
Það skal tekið fram að enginn dregur í efa rétt hinna slösuðu til að sækja skaðabætur fyrir dómstólum. Þetta snýst um það að Alþingi er hér gert að brotaþola, ekki aðeins hin særðu, og meint brot orðuð svo óljóst að hugsanleg sakfelling níumenninganna verður að fordæmi sem bitnar á öllum þeim sem kjósa að andæfa í of mikilli nálægð við Alþingishúsið.
„Svona fara pólitískar ofsóknir fram“ segir í yfirlýsingu nokkur hundruð einstaklinga sem hafa lýst sig samseka níumenningunum. Það er nefnilega nákvæmlega svona sem yfirvöld í Búrma, Kína, Kúbu, Alsír, Túrkmenistan og Íran reyna að þagga niður í þeim sem andæfa stefnu þeirra og gjörðum. Og íbúar þessara landa trúðu því eflaust, og trúa sumir enn, að mannréttindabrot gætu ekki átt sér stað í heimalandi þeirra, alveg jafnheitt og Íslendingar trúa því að ákæran á hendur níumenningunum snúist aðeins um skrámur og meiðsl, ekki um mannréttindi og réttlæti andspænis aðför ríkisvaldsins að þeim sem kjósa að andæfa því.
Báðar myndirnar eru teknar 30. apríl 2010 við Hérðasdóm Reykjavíkur þegar til átaka kom í kjölfar þess að reynt var að takmarka fjölda þeirra sem máttu vera inni í þingsalnum á meðan mál níumenninganna var tekið fyrir.