Bókmenntagreinar sem finna má í Biblíunni

Biblían er safnrit sem samanstendur af tveimur meginhlutum: Gamla testamentinu og Nýja testamentinu. Hún er ekki aðeins trúarrit, heldur birtir hún einnig mikilvægan menningarmun á viðhorfum, siðum og sögulegum atburðum sem hafa mótað vestræna menningu í meira en tvö þúsund ár.

Biblían er ekki einungis bók sem er lesin í trúarlegum tilgangi, heldur hefur hún einnig verið áhrifavaldur á vettvangi stjórnmála, félagsmála, bókmennta, heimspeki, lista og vísinda í gegnum aldirnar. Hún hefur verið túlkuð á marga vegu og er samtímis viðurkennd sem sögulegt rit, trúarrit og siðfræðilegt viðmið.

Fyrir kristna er Biblían mikilvægur grunnur og margt í henni lífsviðmið og áttaviti; andlegur brunnur. Aðrir, en líka þeir sem trúaðir eru, horfa til Biblíunnar með þeim augum að þar sé að finna menningarlegt og sögulegt yfirlit yfir samfélög og hugmyndir sem hafa haft langtíma áhrif á heiminn.

Gamla testamentið samanstendur af 39 ritum sem voru skrifuð löngu áður en Jesús Kristur fæddist og byggir á sögu og trúarhefðum gyðinga. Þessi hluti Biblíunnar inniheldur: lög, sögur, skáldskap og spádóma, rit sem öll eiga það sameiginlegt að beina athygli að tengslum Guðs og þjóðarinnar. Gamla testamentið er grunnurinn að sögu gyðinga og hefur einnig mikilvæg tengsl við kristna trú þar sem það inniheldur forspár um komu Messíasar.

Nýja testamentið telur 27 rit og byggir á boðskap Jesú Krists og frumkristni. Það inniheldur ævi- og kenningarsögur Jesú, bréf frá postulum og aðrar frásagnir sem varpa ljósi á þróun kristinnar kirkju. Nýja testamentið er aðallega skrifað á grísku og geymir meðal annars guðspjöllin fjögur sem fjalla um líf og kenningar Jesú. Þá eru í ritasafninu frásagnir af starfi og ævintýrum postulanna, bréfaskrif frá postulum, til dæmis Páli postula, sem útskýra kristna trú, ástand í söfnuðum og siðferði. Að ógleymdri Opinberunarbókinni.

Á sama tíma og Biblían hefur verið mikilvæg trúarleg fyrirmynd hefur hún einnig verið túlkuð í margs konar samhengi, allt frá bókmenntalegu sjónarhorni til félagsvísindalegs og sálfræðilegs.

Þessi fjölbreytni í skilningi og notkun Biblíunnar gerir hana að einni af áhrifamestu bókum í mannkynssögunni.

Í þessum flokki er fengist við að skýra og gefa dæmi um bókmenntagreinar (e. genres) sem finnast í Biblíunni. Einnig er bent á margvísleg stílbrögð, frásagnargerð, fagurfræði og fleira sem segja má að falli í stóra samhenginu undir bókmenntafræði. Hvers vegna bókmenntafræði? Jú, svarið við því er einfalt, hvort heldur við lítum á Biblíuna sem trúarrit eða eitthvað annað verður aldrei hjá því komist að viðurkenna að öll rit hennar eru bókmenntir.

GB