Dymbilvika
Þetta er vikan fyrir páska, en hún hefst á pálmasunnudegi. Þessi vika er líka stundum kölluð páskavika eða kyrravika. Þetta er helgur tími í hugum þeirra sem kristnir eru því þetta er afdrifarík vika í lífi Jesú Krists. Heitið kyrravika bendir þannig á að í þessari viku skyldi fólk vera hljóðara og hæglátara, iðka trú, biðja og iðrast. Heitið dymbilvika er talið koma frá búnaði til þess að gera hljóð í kirkjuklukku þyngra og sorglegra. Er jafnvel haldið að þetta hafi verið trékólfur sem skipt hafi verið inn í stað hefðbundins málmkólfs í kirkjuklukkur bara fyrir þessa einu viku. Eins gæti dymbillinn hafa verið trékylfa eða barefli til þess að slá í klukkurnar – en þá hafi líka málmkólfurinn verið festur svo ekki heyrðist í honum við ásláttinn.
Eins og sjá má af þessum hugleiðingum er ekki vitað fyrir víst af hverju dymbilvika dregur nafn sitt. En þessar skýringar eru þó taldar líklegastar. Venjulega er frí í grunnskólum alla dymbilvikuna. En venjuleg atvinnustarfsemi er í gangi mánudag, þriðjudag og miðvikudag.
Pálmasunnudagur
Sunnudagurinn fyrir páskadag og fyrsti dagur dymbilviku. Haldinn til minningar um innreið Jesú í Jerúsalem þegar fólkið breiddi klæði sín á veginn og veifaði pálmagreinum (þaðan er heitið komið) til að fagna komu hans. Dagurinn er messudagur að sjálfsögðu en í hugum flestra bara eins og hver annar sunnudagur. Pálmasunnudagur er vinsæll fermingardagur.
Skírdagur
Skírdagur er haldinn síðasta fimmtudag fyrir páska. Kristnir minnast síðustu máltíðar Krists með lærisveinum sínum. Lýsingarorðið skír merkir hreinn og þannig vísar nafnið til þess að Jesús þvoði fætur lærisveina sinna fyrir síðustu kvöldmáltíðina. Þetta er lögbundinn frídagur, vinsæll fyrir fermingar. Þessi dagur markar upphaf páskahelgarinnar. Sumar kirkjur hafa kvöldmáltíðarmessur á skírdagskvöld. Að þeim loknum er allur búnaður tekinn af altari og það haft autt og svo eru ljós deyfð – og er það undirbúningur fyrir föstudaginn langa.
Föstudagurinn langi
Síðasti föstudagur fyrir páska. Þá minnast kristnir píslargöngu Jesú, krossfestingar hans og dauða á krossi. Þá var Jesús krossfestur ásamt tveimur ræningjum sem höfðu einnig verið dæmdir til krossfestingar. Föstudagurinn langi og skírdagur eru oft kallaðir bænadagar. Hvaðan þetta heiti, „langi“, er komið er nokkuð á reiki en oft er vísað til þess að dagurinn hafi verið Kristi langur í þjáningum hans. Á þessum degi standa ölturu auð í kirkjum og sorg hvílir yfir.
Sá siður hefur skapast í mörgum kirkjum að lesa Passíusálma Hallgríms Péturssonar á föstudaginn langa. Skiptist þá fólk gjarnan á að lesa – en einnig er þekkt að einn maður lesi þá alla, yfir allan daginn. Í öðrum kirkjum er píslarsaga Krists lesin á þessum degi og þá eins og hún er sett fram í Jóhannesarguðspjalli. Lögbundinn frídagur á Íslandi og opinber fánadagur en þó er bara flaggað í hálfa stöng á föstudaginn langa enda er hann mesti sorgardagur kirkjuársins.
Á páskadag minnast kristnir menn upprisu Jesú. Því er trúað að hann hafi risið upp frá dauðum á páskadagsmorgun. Greina öll guðspjöllin frá því með svipuðum hætti. Helgi dagsins er mikil enda upprisa Krists grundvöllur kristinnar trúar.
Páskadagur - páskar
Páskadagur er einn af þeim hátíðisdögum sem færast til – slíkir dagar í kirkjuárinu eru kallaðir „hræranlegar hátíðir“ – það er að segja hann er ekki alltaf sama dag ár eftir ár. Árið 325 var ákveðin regla til þess að reikna út hvenær páskadagur er. Reglan er sú að hann er haldinn fyrsta sunnudag eftir að tungl verður fullt næst eftir vorjafndægur ár hvert, sem er kringum sjö daga eftir stjörnufræðilegt fullt tungl, því getur hann lent á sunnudegi allt frá 22. mars að honum meðtöldum og seinast 25. apríl.
Á páskum gerir fólk vel við sig í mat og erum við Íslendingar ekki eftirbátar annarra hvað það varðar. Við borðum líka ósköpin öll af súkkulaði þennan dag því þá opnar fólk jú páskaeggin sín. Við höfum þann sið að hafa inni í eggjunum spakmæli eða málshátt og hefur hann haldist þrátt fyrir að fjölbreytni í páskaeggjaflórunni hafi breyst mjög og aukist á undanförnum árum.
Páskaunginn er líka vinsælt tákn páskanna og páskaliljurnar, það má segja að gulur sé litur páskanna. Páskar eru hátíð gleði.
Annar í páskum
Er mánudagurinn eftir páskadag, hann er almennt frídagur á Íslandi. Annar í páskum er alls ekki nýr af nálinni. Fyrst eftir að Íslendingar urðu kristnir árið 1000 voru páskadagarnir fjórir. Svo var þeim fækkað niður í þrjá og þannig var það alveg til 1770 en þá var ákveðið að vera bara með annan í páskum, einn auka frídag eftir sjálfan páskadag.
Þessi dagur er vinsæll fermingardagur en að öðru leyti má kannski segja að hann sé eins og auka sunnudagur í almanakinu.
GB