Árið 2022 sendi dr. Sigurjón Árni Eyjólfsson (f. 1957) frá sér afar áhugaverða bók, Tíminn og trúin; Kirkjuárið og textaraðirnar. Í þessu riti gerir Sigurjón Árni grein fyrir því hvernig textaraðirnar í messunni, lestrarnir úr Biblíunni, urðu til og þróuðust í gegnum aldirnar. Hann fer í gegnum það hvers vegna hver ritningarstaður er lesinn og rýnir í innbyrðis samspil lestranna.
Hugmyndasaga og guðfræði koma hér saman með mjög áhugaverðum hætti, undir er sjálft kirkjuárið, eðli þess og þýðing. Auðvitað er kirkjuárið enn ein tilraun mannsins til þess að koma skikki á tímann; hér er það kirkjan sem tekst á við það verkefni. Því birtist í gegnum textaraðirnar, sem eiga sinn skilgreinda sess á sínum stað í kirkjuárinu, hugmyndaheimur kristninnar. Undirliggjandi er þrískipting sem við öll þekkjum en leiðum kannski sjaldnast hugann að: Jól, páskar og sunnudagarnir eftir þrenningarhátíð.
Hefðin sem saman stendur af lexíu, pistli og guðspjalli er skýrð af höfundi og hann leiðir okkur inn í hugsunina á bak við hana og á hvaða grundvelli þessi þrenning þarf að standa svo hún geri sitt gagn. Sigurjón segir að textaraðirnar þurfi að uppfylla eftirtalin skilyrði: Að textarnir séu margræðir, þeir séu opnir fyrir túlkunum og síðast en ekki síst að þeir séu hlaðnir fagnaðarerindinu.
Þá er gerð grein fyrir því að kirkjuárið sé ekki bara tímatal heldur sé það líka sögulega skilyrt. Samfélagsgerðin hafi mótað það, til að mynda með tilliti til tvískiptingar valds. Það er að segja veraldlegs valds: Konungur, ríki, dómsvald … og svo andlegs valds: Kirkja, kennsla, félagsleg þjónusta, líknarstarf. Samspil þessara valdaeininga er undirliggjandi, mögulegt misvægi þar, ætíð þarf að gæta að því að hinu veraldlega valdi sé ekki misbeitt.
Svona spinnur Sigurjón Árni sig áfram í gegnum hugmynda- og kirkjusögu ásamt með þeirri trúarheimspeki sem kristin kirkja hefur lagt til grundvallar við túlkun á textum Biblíunnar.
Bókina setur höfundur þannig upp að í fyrsta kafla er fyrsta textaröðin greind í sögulegu ljósi, annar kafli fer í fyrsta hluta kirkjuársins, tímabil jólanna, þriðji kaflinn tekur á páskum til hvítasunnu en í þeim fjórða tekur Sigurjón annan pól í hæðina og greinir kirkjuárið frá þrenningarhátíð í samspili við guðsþjónustuna og ritskýrir svo mjög nákvæmlega guðsþjónustu íslensku kirkjunnar sunnudagana eftir þrenningarhátíð. Að mati þess sem þetta skrifar verður fullmikið brot á uppbyggingu ritsins með þessari vendingu í fjórða kafla – en auðvitað er það smekksatriði.
Í Tíminn og trúin dregur höfundur saman afar mikinn fróðleik og skýrir mjög nákvæmlega marga þætti sem veita hverjum manni greiðari aðgang að messunni og dýpri skilning á því hvað þar fer fram með tilliti til lestranna. Þetta auðgar guðfræðilega þekkingu og gerir sögu kirkjuársins skiljanlegri. Þetta er bók sem hver sá sem vill ganga inn í hugmyndasögu trúarinnar ætti að lesa, sá lestur mun opna svo margt og örugglega vekja áframhaldandi fróðleiksþorsta.
Skálholtsútgáfan gaf bókina út árið 2022.