Uppstigningardagur og hvítasunna


Uppstigningardagur

Þessi dagur fylgir páskum þannig að hann er alltaf 40 dögum á eftir páskadegi. Hann er því hræranleg hátíð eins og allir hátíðisdagar sem tengjast páskum og er ávallt á fimmtudegi. Uppstigningardagur er helgidagur kristinna því þeir trúa að á þessum degi hafi Jesús stigið upp til himna. Í kirkjum landsins er dagurinn gjarna helgaður eldri borgurum. Dagurinn er frídagur.

Það er áhugaverð staðreynd að uppstigningardagur og frídagur verkamanna, 1. maí, geta lent á sama degi.


Hvítasunnudagur

Tíu dögum eftir uppstigningardag kemur hvítasunnudagur. Þetta er hátíð heilags anda hjá kristnum. Þetta „hvíta“ í heiti dagsins mun komið frá þeim sið að gjarna var fólk skírt aðfaranótt hvítasunnudags. Eftir skírn klæddust menn hvítum klæðum og er það upphaf hins hvíta skírnarkjóls sem við þekkjum svo vel.

Hvítasunnudagur er fánadagur á Íslandi og er stórhátíð. Hvítasunnudagur var vinsæll fermingardagur og var gjarna fermt í sveitum á þessum degi, en yfirleitt hafa nú fermingar færst framar á árið svo ekki er eins mikið um fermingar á þessum degi og áður.

Á árum áður var vinsælt að halda útihátíðir um hvítasunnu og þótt guðsþjónustu væri stundum komið fyrir í dagskrá þeirra voru þær yfirleitt ekki mjög kristilegar samkomur.


Annar í hvítasunnu

Annar í hvítasunnu er líkt og annar í páskum arfur frá liðinni tíð. Í eina tíð voru hvítasunnudagarnir fjórir en árið 1770 ákvað Danakóngur að fækka þeim og hafa þeir síðan verið tveir. Ástæða fyrir fækkun var opinberlega sú að samræma þyrfti hátíðisdaga í öllu danska ríkinu.

Þessi dagur er í dag svona eins og auka sunnudagur í almanakinu, lengir helgina og er einn af mörgum frídögum sem þakka má hinum kristna sið í landinu.

GB