Hin hefðbundna túlkun
Börn skipa mikilvægan sess í frásögnum Biblíunnar og eru þar oftar en ekki sem tákn sakleysis. Þau birtast okkur líka sem verkfæri guðlegs tilgangs og sem virkir þátttakendur í áætlun Guðs og endurspegla þau oft og tíðum mikilvægi fjölskyldu, arfleifðar og áframhaldandi trúar milli kynslóða. Í gegnum alla hina helgu bók eru börn sýnd í ýmsum hlutverkum sem undirstrika mikilvægi þeirra í andlegu og samfélagslegu lífi fólks. Frá elstu frásögnum í Fyrstu Mósebók til kenninga Jesú í Nýja testamentinu eru börn sýnd sem blessun, sakleysi og hreinleiki.
Börn í Biblíunni tákna oft sakleysi og hreinleika, eiginleika sem eru mikils metnir í augum Guðs. Jesús lagði sjálfur áherslu á mikilvægi barnslegrar trúar og sagði: „Sannlega segi ég yður: Þér komist aldrei í himnaríki nema þér snúið við og verðið eins og börn.“ (Mt 18:3) Þessi yfirlýsing undirstrikar gildi auðmýktar og trausts. Það eru eiginleikar sem eru ríkir í börnum og eru grunnþættir í því að geta lifað andlegu lífi.
Stundum eru börn sýnd sem einskonar verkfæri sem Guð notar til að ná guðlegum tilgangi sínum. Tilgangi sem okkur er að stórum hluta hulinn. Þannig er barnið, eða hið barnslega – jafnvel styrkur barnsins – hluti af þeirri mystík sem trúin á Guð er. Þar eru hans sérstöku fyrirætlanir oft hjúpaðar; undirliggjandi markmið. Þannig er það þegar Abraham og Sara eignast Ísak í hárri elli (1Mós 21:1–7) það er vitnisburður um trúfesti Guðs og uppfyllingu fyrirheita hans. Á sama hátt verður hinn ungi Samúel, sem er færður Drottni af móður sinni Hönnu, lykilspámaður í sögu Ísraels (1Sam 1:20–28). Þessar frásagnir sýna hvernig Guð velur oft þá sem virðast lítt merkilegir eða máttlausir til að uppfylla fyrirætlanir sínar.
Börn eru ekki bara óvirkar persónur í biblíusögum; þau taka virkan þátt í áætlun Guðs. Frásögnin af Davíð, yngsta syni Ísaí, sem var smurður sem konungur meðan hann var enn smaladrengur (1Sam 16:11–13), sýnir hvernig Guð sér lengra en mannlegur hugur, hefur betri og meiri innsýn hvað varðar væntingar og samfélagsleg viðmið. Ungæðislegt hugrekki Davíðs og óbilandi trú er hann tekst á við Golíat (1Sam 17) sýnir enn frekar möguleika barna til að hafa áhrif á gang sögunnar með því að treysta á Guð.
Biblían lýsir börnum stöðugt sem viðfangi guðlegrar umönnunar og verndar. Í frásögninni af barninu sem falið er í sefinu táknar varðveisla Móse sem ungbarns (2Mós 2:1–10) umhyggju Guðs fyrir útvöldum frelsara sínum. Boðorðið um að heiðra föður sinn og móður (2Mós 20:12) felur einnig í sér gagnkvæma ábyrgð. Við eigum að hlúa að og vernda börn innan fjölskyldukerfisins.
Oft er litið á börn sem boðbera blessunar og fyrirheita. Í Davíðssálmi segir: „Synir eru gjöf frá Drottni, ávöxtur móðurlífsins er umbun.“ (Sl 127:3). Þessi skoðun endurómar í sáttmála Abrahams, þar sem Guð lofar Abraham fjölmörgum afkomendum, sem munu erfa landið og verða öllum þjóðum til blessunar (1Mós 12:1–3). Hlutverk barna í að viðhalda trú og hlýðni við Guð er endurtekið þema: „Þessi orð, sem ég boða þér í dag, skulu vera þér hugföst. Þú skalt brýna þau fyrir börnum þínum. Þú skalt hafa þau yfir þegar þú situr heima og þegar þú ert á faraldsfæti, þegar þú leggst til svefns og þegar þú ferð á fætur.“ (5Mós 6:6–7) Þetta boð undirstrikar ábyrgð foreldra, þau eiga að kenna börnum sínum boðorð Guðs og tryggja miðlun trúar og gilda milli kynslóða. Nærvera barna táknar von og samfellu fyrir fólk Guðs – eða eins og stundum er sagt á hátíðlegum stundum: Börnin eru framtíðin.
Í spámannlegum bókmenntum eru börn stundum sýnd sem umboðsmenn endurnýjunar og endurreisnar. Sýn Jesaja um friðsælt ríki felur í sér barn sem vísar veginn: „Þá mun úlfurinn búa hjá lambinu og pardusdýrið liggja hjá kiðlingnum. Kálfur, ljón og alifé munu ganga saman og smásveinn gæta þeirra (Jes 11:6). Þetta myndmál miðlar framtíð þar sem sakleysi og friður ríkir og undirstrikar það umbreytandi hlutverk sem börn geta gegnt í endurlausninni – enda er hér barnið (smásveinninn) lykilatriðið.
Í Nýja testamentinu varpa samskipti Jesú við börn enn frekar ljósi á mikilvægi þeirra í ríki Guðs. Hin víðfrægu orð frelsarans minna á þetta: „Leyfið börnunum að koma til mín, varnið þeim eigi því að slíkra er himnaríki.“ (Mt 19:14) Þessi yfirlýsing staðfestir ekki aðeins gildi barna, heldur notar einnig sakleysi þeirra og auðmýkt sem fyrirmynd til að komast inn í himnaríki. Enn fremur er hér áminning til lærisveinanna um að þeir eigi að veita börnum sama aðgang að Guðs orði og fullorðnum. Barnið á sama rétt og hinn fullorðni – sem í sjálfu sér er afar róttækur málflutningur á þessum tíma.
„Og Jesús tók þau sér í faðm, lagði hendur yfir þau og blessaði þau.“ (Mk 10:16) Þessi blessun leggur áherslu á dyggðir trausts, opins huga og hreinleika. Þessir eiginleikar eru nauðsynlegir fyrir lærisveinshlutverkið. Að opna hjarta sitt og gefa Jesú vald til blessunarinnar, til köllunarinnar. Það að verða hans og vera með honum.
Frumkristna samfélagið viðurkenndi mikilvægi barna innan trúarfjölskyldunnar. Leiðbeiningar til foreldra og barna í bréfunum eru til vitnis um þetta: „Börn, hlýðið foreldrum ykkar vegna Drottins því að það er rétt. „Heiðra föður þinn og móður“ [...] Og feður, reitið ekki börn ykkar til reiði heldur alið þau upp með aga og fræðslu um Drottin.“ (Ef 6:1–4) Þessi orð undirstrika gagnkvæma ábyrgð innan fjölskyldueiningarinnar. Þessar kenningar leggja áherslu á hlutverk fjölskyldunnar sem samhengis andlegs vaxtar og lærisveinshlutverksins.
Hlutverk barna í frásögnum Biblíunnar er margþætt og endurspeglar mikilvægi þeirra í sköpuninni. Sem tákn sakleysis, verkfæri guðlegs tilgangs og þátttakendur í áætlun hans. Börn eru óaðskiljanlegur hluti af frásögnum Biblíunnar. Börnin fela þannig í sér von og fyrirheit um ríki Guðs. Í gegnum texta Biblíunnar eru börn sýnd sem óaðskiljanlegur hluti af áætlun Guðs. Þau birtast okkur sem blessun, sem boðberar trúar og fyrirmyndir um þá eiginleika sem nauðsynlegir eru til þátttöku í lífi með Guði.
En það eru líka aðrar hliðar á þessu efni, hlutverki barna í Biblíutextum.
Frá öðru sjónarhorni
Oft er því haldið fram á 21. öldinni að Jesús sé að segja að við þurfum að verða saklaus eins og börn eða bara trúa eins og börn. Kannski er það rétt, en á þessu er líka önnur hlið. Þau sem heyrðu hann og sáu á fyrstu öld hefðu hugsað um varnarleysi, ósjálfstæði og jaðarstöðu barna í því samfélagi sem þá var. Þeim hefði kannski ekki dottið í hug háleit hugsjón um börn og saklausa bernsku. Nei, heldur að Jesús væri að segja þeim að taka sér stöðu meðal þeirra sem voru einna minnst metin af öllum.
Við þekkjum margar yndislegar sögur af Jesú, stundum kallaðar einu nafni „biblíusögur“, úr guðspjöllunum: Söguna af fæðingu frelsarans, frásögnina af því þegar hann kallar lærisveina sína, dæmisögurnar um miskunnsama Samverjann og söguna um glataða soninn, söguna af litla manninum Sakkeusi, sjálfa Fjallræðuna og auðvitað margar lækninga- og kraftaverkasögur. Stundum vilja gleymast sögurnar sem segja frá því þegar Jesús læknar börn eða hefur með öðrum hætti samskipti við börn. Frásagnirnar af Jesú sem ungabarni og barni eru einnig mikilvægur hluti af guðspjöllum Matteusar og Lúkasar. Reyndar innihalda öll fjögur guðspjöllin nokkrar sögur um börn.
Matteusarguðspjall og Lúkasarguðspjall sækja mikið af efni sínu til Markúsarguðspjalls. Reyndar eru flestar sögur um börn sem finnast í Markúsi einnig annað hvort í Matteusi eða Lúkasi – eða hjá báðum. Það eru fjögur börn nefnd sérstaklega í Markúsarguðspjalli: Dóttir Jaírusar (Mk 5:21–43), dóttir Heródíasar (Mk 6:14–29), dóttir konunnar sem var ættuð úr sýrlensku Föníkeu (Mk 7:24–30), og drengur sem haldinn var óhreinum anda (Mk 9:14–29).
Í Markúsarguðspjalli (5:21–43) kemur einn af samkundustjórunum, Jaírus, að máli við Jesú. Dóttir Jaírusar er veik, nær dauða en lífi. Jaírus biður Jesú að koma með sér og lækna dóttur sína. Jesús felst á að fara heim með hinum áhyggjufulla föður. En áður en þeir ná þangað kemur kona – sem einnig þarfnast lækningar – aftan að frelsaranum og snertir föt hans. Konan læknast samstundis bara við þessa snertingu og Jesús lofar trú hennar. En meðan að á þessu stendur deyr dóttir Jaírusar og berst sú fregn til þeirra. Jesús áminnir Jaírus um að hafa trú (eins og konan er snart klæði frelsarans hafði) og þeir halda áfram heim til Jaírusar. Þegar þangað kemur hafa syrgjendur safnast þar saman. En Jesús hirðir ekkert um það heldur fer inn til stúlkunnar, grípur í hendur hennar og segir henni að standa upp. Þannig reisir hann stúlkuna bókstaflega upp frá dauðum. Við sögulok upplýsir Markús að stúlkan sé tólf ára. Þessi fyrsta lækninga- og kraftaverkasaga sýnir að börn voru jafn mikilvæg Jesú þegar kom að lækningum og kraftaverkum.
Annað foreldrið sem kemur til Jesú fyrir hönd barns er heiðin kona ættuð úr sýrlensku Fönikíu, þetta er í Markúsarguðspjalli (7:24–30). Stef sögunnar um dóttur Jaírusar endurómar hér. Líkt og Jaírus á konan „litla dóttur“ sem þarfnast lækningar, þessi sýrlenska kona lætur sig falla að fótum Jesú. Eins og konan úr mannfjöldanum er snart klæði Jesú kemur hún án karlkyns félaga. Hún kemur til Jesú vegna þess að hún hefur heyrt um mátt hans. Vegna þessara líkinda milli fyrra foreldris sem bað um lækningu fyrir barn og konunnar úr hópnum sem Jesús læknaði býst lesandinn líklega við því að Jesús muni líka lækna þetta barn. Jesús samþykkir þó ekki að fara með henni heldur mótmælir beiðni hennar. Hann segir henni að það sé ekki rétt að taka brauð barnanna, það er að segja það sem var gefið Gyðingum, og kasta því til hundanna, það er að segja heiðingjanna. Í raun kallar Jesús konuna og fólk hennar hunda, sem er enn í dag móðgun í Miðausturlöndum. Konan er snjöll og svarar því til að jafnvel hundarnir éti mola barnanna undir borði húsbóndans. Eftir að hún segir þetta tilkynnir Jesús að dóttir hennar sé heil orðin. Þessi saga hefur oft vakið upp fleiri spurningar en hún svarar og þykir jafnvel ruglingsleg. Hér verður ekki staldrað við það heldur hitt að trú konunnar virðist óbilandi og móðurástin öllu öðru sterkari.
Í Markúsarguðspjalli (9:14–29) er saga um enn eitt barnið sem Jesús læknar. Þetta barn er líka eitt þeirra sem sagt var haldið illum anda. En hugtök sem vísuðu til djöfla eða illra anda samfara veikindum voru á þessum tímum oft notuð þegar fólk stóð frammi fyrir sjúkdómum sem það ekki skildi. Þessi drengur virðist vera með flogaveiki; hann dettur niður og það freyðir um munninn og hann gnístir tönnum og verður stífur. Lærisveinar Jesú höfðu reynt að lækna drenginn en þeir gátu það ekki. Eðlilega þykir föður drengsins mjög vænt um hann og leitar til Jesú. Jesús læknar drenginn og notar síðan reynsluna til að kenna lærisveinum sínum lexíu um bæn.
Annað barn er aðalpersónan í sögu sem ekki er eins geðsleg. Hér er barnið líklega eitthvað eldra, söguna er að finna í Markúsarguðspjalli (6:14–29). Barnið, sem er dóttir Heródíasar hittir aldrei Jesú. Hún er kynnt til sögu í afmælisveislu stjúpföður síns, Heródesar. Það er veisla og hún dansar fyrir Heródes sem bregst vel við fögrum dansi hennar. Hann segir henni að hún geti fengið hvað sem hún vill, jafnvel helminginn af ríki hans, að launum fyrir glæsilegan dans. Hún biður móður sína um uppástungu að verðlaunum. Móðirin segir henni að biðja um höfuð Jóhannesar skírara, enda er henni í mun að hann sé hálshöggvinn. Stúlkan hlýðir móður sinni og biður Heródes um höfuð Jóhannesar. Jóhannes er í kjölfarið tekinn af lífi og höfuð hans borið á fati inn í veisluna.
Ólíkt þeim börnum sem í samskiptum sínum við Jesú sýna fram á, eða tákna, lífgefandi kraft Krists er þetta barn boðberi dauða og eyðingar. Þessi saga undirstrikar einnig hvernig foreldrar fara stundum illa með eða beita börnum sínum í eigin þágu, jafnvel til voðaverka.
Lítum næst á brot úr níunda kafla Markúsarguðspjalls. Eftir að hafa sagt lærisveinum sínum að hann verði svikinn og drepinn, stendur Jesús lærisveinana að því að rífast um hver þeirra sé mestur:
Þeir komu til Kapernaúm. Þegar þeir voru komnir inn spurði Jesús þá: „Hvað voruð þið að ræða á leiðinni?“ En þeir þögðu. Þeir höfðu verið að ræða það sín á milli á leiðinni hver væri mestur. Hann settist niður, kallaði á þá tólf og sagði við þá: „Hver sem vill vera fremstur sé síðastur allra og þjónn allra.“ Og hann tók lítið barn, setti það meðal þeirra, tók það sér í faðm og sagði við þá: „Hver sem tekur við einu slíku barni í mínu nafni tekur við mér og hver sem tekur við mér tekur ekki aðeins við mér heldur og við þeim er sendi mig“ (Mk 9:33–37).
Þegar farið er yfir í tíunda kafla Markúsarguðspjalls er ekki að sjá að lærisveinarnir hafi skilið boðskapinn hér að ofan, þann úr níunda kaflanum. Þeir tala höstuglega til fólks sem vill koma börnum sínum til Jesú. Það er hér sem Jesús kemur með hina mögnuðu yfirlýsingu um börnin í samhengi við erindi hans sjálfs og stöðu þeirra í heimi Guðs: „Leyfið börnunum að koma til mín, varnið þeim eigi því að slíkra er Guðs ríki. Sannlega segi ég ykkur: Hver sem tekur ekki við Guðs ríki eins og barn mun aldrei inn í það koma.“ (Mk 10:14b–15) Stundum er því haldið fram í nútímanum að Jesús sé hér að segja að við þurfum að verða saklaus eins og börn eða bara trúa eins og börn. En þá er að huga að því að það fólk sem sá hann og heyrði þá er hann gekk um þessa jörð hefur vafalaust hugsað með öðrum hætti en við gerum í dag um stöðu barns í samfélagi. Þá var barnið enn frekar en nú varnarlaust og jaðarsett. Fólkið sem gekk um grundir með Kristi var örugglega ekki með háleitar hugsjónir um börn og saklausa bernsku, heldur að Jesús væri að segja þeim að taka sér stöðu meðal þeirra sem voru einna minnst metin af öllum. Fyrri sögurnar í Markúsarguðspjalli um börn styðja þessa túlkun. Börnin eru þau sem eru viðkvæm fyrir veikindum, dauða og jafnvel illri meðferð foreldra. Börnin eru fullkomlega háð foreldrum sínum og eru jaðareinstaklingar í samfélaginu, en þess vegna og fyrst og fremst, eru þau háð Jesú Kristi. Börnin verða þannig fyrirmyndir um hvað ríki Guðs snýst um og eru fullgildir og þóknanlegir meðlimir í samfélagi Guðs; samfélagi réttlætis og friðar.
Fyrsta guðspjallið í Nýja testamentinu, Matteusarguðspjall, var líklega annað guðspjallið sem skrifað var. Matteus hefur að geyma sömu sögur um börn og er að finna í Markúsi, en með ákveðnum breytingum þó. Segja má, til þess að einfalda málið, að breytingar Matteusar á sögum Markúsar séu til þess fallnar að auka skilning Matteusar á því hver Jesús er. Þá um leið eykst skilningur lesandans á því sama.
Einstakt fyrir Matteusarguðspjall er að hann segir frá Jesú sem barni. Það er sagan af Jesú sem flýr með fjölskyldu sinni til Egyptalands til að forðast morðæði Heródesar konungs. Í öðrum kafla Matteusarguðspjalls segir frá vitringunum sem koma til Heródesar og spyrja: „Hvar er hinn nýfæddi konungur Gyðinga? Við sáum stjörnu hans renna upp og erum komnir að veita honum lotningu.“ (Mt 2:2) Þar sem þetta, konungstignin, var líka titill Heródesar óttaðist hann að annar höfðingi myndi rísa upp og steypa honum úr hásæti sínu. Því fyrirskipar Heródes morð á öllum sveinbörnum í Betlehem, tveggja ára og yngri. En faðir Jesú, Jósef, var varaður við því í draumi að þetta myndi gerast og var boðið af Drottni að taka barnið og Maríu móður þess til Egyptalands.
Í gegnum bernskufrásögnina dregur Matteus greinilegar hliðstæður milli Jesú og Móse. Báðar segja sögurnar frá barni sem er ættleitt af stjúpforeldri sem er af konunglegum ættum. Báðum börnunum er hótað lífláti af hendi ráðandi yfirvalda (2Mós 1:15–16; Mt 2:16). Þegar lífi Móse var aftur ógnað á fullorðinsárum leitaði hann skjóls í framandi landi (2Mós 2:11–15). Á sama hátt, þegar lífi Jesúbarnsins er ógnað, fer Jósef með það til framandi lands til öryggis (Mt 2:13–15). Báðir eru síðar kallaðir út úr griðastaðnum til að snúa aftur til fæðingarlands síns, eftir að þeir sem höfðu setið um líf þeirra voru horfnir af sjónarsviðinu (2Mós 4:18–20; Mt 2:19–23).
Athyglisverðasti þátturinn í þessari sögu í Matteusarguðspjalli er samt andstæðan Jesús _versus_ Heródes: Ungabarn frá ómerkilegu þorpi ógnar morðóðum höfðingja sem býr í Jerúsalem. Reyndar er ríkjandi konungi lýst sem yfirlætisfullum og morðsjúkum sem enn frekar sýnir þörfina fyrir nýjan réttlátan konung. Það er mjög áhugavert að þótt Heródes sé nefndur með beinum hætti í öðrum kafla Matteusarguðspjalls er Jesús aðeins nefndur með nafni í fyrsta versinu. Eftir það er hann einfaldlega kallaður „barnið“. Að vísa með þessum hætti til Jesú er meðvituð aðferð til þess að undirstrika varnarleysi hans. Barnið er háð foreldrum sínum og Guði og því er hótað lífláti af hendi þessa óréttláta höfðingja, Heródesar.
Barnamorðin tákna þjáningu, en ekki síður fórn, fórn þess saklausa í föllnum heimi. Þannig er atburðurinn áminning um gjaldið sem fullkomnaðist í dauða Krists. En líka mynd af þeim sem eru kúgaðir og drepnir undir oki harðstjórnar. Í dauða barnanna má sjá speglast dauða allra píslarvotta Krists um aldir. Börnin eru hrein en deyja fyrir það eitt að vera jafnaldrar Jesú, drengirnir eru allir fæddir í Betlehem og nágrenni. En barnamorðin eru líka mynd af illsku sem getur ekki orðið alger því Jesús lifir þau af og hann mun lifa að eilífu.
Berskjöldun, líflátshótun og það að vera Guði algjörlega háður – þessir þrír þættir í sjálfsmynd barnsins Jesú fylgja honum fram á fullorðinsár. Jesús mun biðja lærisveina sína að breytast og verða „eins og börn“ (Mt 18:3). Aftur, til áminningar, þetta snýst ekki um að vera saklaus eða hafa ákveðna tegund af trú, heldur að vera tilbúinn að vera viðkvæmur, háður og hótað lífláti eins og Jesús var sem barn. Þegar Jesús horfist í augu við endalok lífs síns verður þetta aftur veruleiki hans. Hann verður berskjaldaður, hótað lífláti af hendi ríkjandi yfirvalda og algjörlega háður Guði.
Lúkasarguðspjall inniheldur meira efni um börn en hin samstofna guðspjöllin gera. Hjá Lúkasi læknar Jesús börn, hann tekur þau með í dæmisögum sínum og sem myndlíkingar í kenningum sínum. Tilkynnt er um fæðingu Jóhannesar skírara hjá Lúkasi og jólaguðspjallið sjálft er að finna í Lúkasarguðspjalli þar sem fæðingarsagan er öll nákvæmari en hjá Matteusi. Þá er Lúkasarguðspjall eina guðspjallið sem inniheldur sögu um bernskuár Jesú – eða, öllu heldur, hluta þeirra.
Í Lúkasarguðspjalli (2:41–52) ferðast Jesús tólf ára með foreldrum sínum, Maríu og Jósef, til Jerúsalem til að taka þátt í páskahátíðinni. Sagan sýnir að fjölskylda Jesú voru guðræknir gyðingar, þar sem öll fjölskyldan sótti páskahátíðina í Jerúsalem jafnvel þótt að í raun væri krafan sú að nóg væri að fullorðnir karlmenn í hverri fjölskyldu sæktu hátíðina. Þegar hátíðinni er lokið heldur fólkið heim í stórum hópum. Eftir einn dag átta María og Jósef sig á því að drengurinn þeirra er ekki með hópunum og þau gera sér grein fyrir því að hann er týndur. Þau snúa við og halda aftur til borgarinnar. Að lokum, eftir þriggja daga leit, finna þau Jesú í musterinu. Þegar María spyr um gjörðir hans svarar Jesús: „Hvers vegna voruð þið að leita að mér? Vissuð þið ekki að mér ber að vera í húsi föður míns?“ (Lk 2:49) Samskiptin benda til þess að Jesús hafi haft vitneskju, jafnvel sem drengur, um náið samband sitt við Guð. En það segir líka að hann hafi farið heim með Maríu og Jósef: „Og Jesús fór heim með þeim og kom til Nasaret og var þeim hlýðinn. En móðir hans geymdi allt þetta í hjarta sér. Og Jesús þroskaðist að visku og vexti og náð hjá Guði og mönnum. (Lk 2:51–52)
Athyglisverður þáttur þessarar sögu er að Jesús er sýndur sem einkabarn. Engin önnur börn Maríu eða Jósefs eru nefnd og virðast ekki hafa verið með í för, jafnvel þótt guðspjöll Matteusar, Markúsar og Jóhannesar nefni systkini Jesú – og sum með nafni. Aftur á móti segir Lúkas aðeins að Jesús eigi „bræður“ (Lk 8:20), sem á þeim tíma gæti reyndar hafa átt við karlkyns ættingja eins og frændur. Þetta er áhugavert vegna þess að börnin sem Jesús læknar í Lúkasarguðspjalli eru öll kynnt sem einbirni. Í sögu sem finnst aðeins hjá Lúkasi, vekur Jesús upp frá dauðum einkason ekkju frá þorpinu Nain (Lk 7:11–17). Lúkas er síðan með tvær sögur sem einnig eru hjá Markúsi, hann segir okkur frá dóttur Jaírusar (Lk 8:40–56) og drengnum sem haldinn var illum anda (Lk 9:37–43). En það er mjög áhugavert að hjá Lúkasi er því bætt við að bæði þessi börn hafi verið einkabörn. Um dóttur Jaírusar segir: „Þá kom þar maður, Jaírus að nafni, forstöðumaður samkundunnar. Hann féll til fóta Jesú og bað hann koma heim til sín því að hann átti einkadóttur, um tólf ára að aldri, og hún lá fyrir dauðanum.“ (Lk 8:40–42) En um son sinn sem talinn er andsetinn segir faðir hans við Jesú: „Meistari, ég bið þig að líta á son minn því að hann er einkabarnið mitt.“(Lk 9:38b)
Frásagnir Lúkasar og Markúsar af dóttur Jaírusar eru nokkuð samhljóða, en þó með einstaka athyglisverðum breytingum. Í fyrsta lagi, dregur Lúkas líkt og Matteus, saman sögu Markúsar en sleppir því sem hann kann að hafa litið á sem málalengingar. Í öðru lagi segir Lúkas að stúlkan sé einkadóttir Jaírusar og hann færir upplýsingarnar um aldur stúlkunnar í upphaf sögunnar; að hún sé tólf ára. Þetta er snjallt bragð því aldurinn kallast þá á við söguna um Jesú sem dreng í musterinu. Það er að segja, Jesús var líka sýndur sem einkabarn og hann var einnig tólf ára.
Tólf ára stúlkan minnir ekki aðeins á drenginn Jesú því hún hefur bein samskipti við hinn fullorðna Jesú. Þá inniheldur sagan um dauða hennar og upprisu líkindi við dauða Jesú og upprisu. Þegar stúlkan er vakin aftur til lífsins segir Lúkas: „Og andi hennar kom aftur og hún reis þegar upp en hann bauð að gefa henni að eta.“ (Lk 8:56) En þetta er orðfæri sem endurómar af krossinum á Golgata: „Þá kallaði Jesús hárri röddu: „Faðir, í þínar hendur fel ég anda minn!“ Og er hann hafði þetta mælt gaf hann upp andann.“ (Lk 23:46) Þegar stúlkan er endurlífguð skipar Jesús foreldrum hennar að gefa henni eitthvað að borða (Lk 8:56). Sömuleiðis þegar Jesús er reistur upp, borðar hann með lærisveinum sínum: „Þá sagði hann við þau: „Hafið þið hér nokkuð til matar?“ Þau fengu honum stykki af steiktum fiski og hann tók það og neytti þess frammi fyrir þeim. (Lk 24:41–43) Að lokum speglast undrun foreldranna á kraftaverki upprisu stúlkunnar í undrun lærisveinanna í Emmaus. Þar segja þeir „ókunnuga manninum“ að „konur nokkrar úr okkar hópi \[hafa\] gert okkur forviða“ (Lk 24:22) með fréttunum af upprisu Jesú. Þannig samtengir tólf ára stúlkan fagnaðarerindið á einstakan hátt, horfir til baka til bernsku Jesú um leið og hún vísar til dauða hans og upprisu.
Aðeins tvö börn koma fram sem persónur í Jóhannesarguðspjalli. Sögurnar tvær um börn eru í fjórða og sjötta kafla ritsins og má segja að þema þeirra beggja sé sjálft lífið. Í fjórða kaflanum (Jóh4:46–54) læknar Jesús son konunglegs embættismanns. Frásögnin er svipuð lækningu þræls hundraðshöfðingjans í Matteusi (8:5–13) og Lúkasi (7:1–10). Þessir kaflar tilgreina ekki að þrællinn sé barn, en það gæti þó verið þar sem eitt af orðunum á grísku fyrir „þræll“ (gr. _pais_) getur einnig þýtt „barn“.
Frásögnin í fjórða kafla Jóhannesar (4:46–54) líkist einnig lækningu dóttur sýrlensku konunnar í Markúsi (7:24–30). Í sögunni í Jóhannesarguðspjalli kemur konunglegur embættismaður til Jesú og biður hann um að lækna deyjandi son sinn, maður þessi er líklega heiðingi í þjónustu Heródesar. Eins og í sögunni um sýrlensku konuna í Markúsarguðspjalli hafnar Jesús upphaflega beiðni foreldrisins. Í þessu tilviki segir hann við föðurinn: „Þið trúið ekki nema þið sjáið tákn og stórmerki.“ (Jóh 4:48b – Þegar Jesús segir hér „þið“ á hann við heiðingjana.) Faðirinn, eins og sýrlenska móðirin, endurtekur beiðni sína. Jesús verður við beiðni hans og sendir embættismanninn af stað, rétt eins og hann gerði við þá sýrlensku. Í báðum tilfellum fer Jesús ekki á heimilið þar sem barnið er, heldur segir önnur persóna eða sögumaður frá því að barnið hafi læknast.
Endurtekning orðanna „lifir“ (Jóh 4:50), „lífi" (Jóh 4:51), „lifir“ (Jóh 4:53) í sögu Jóhannesar tengir son embættismannsins við víðara þema lífsins í þessum hluta guðspjallsins. Ungi sonurinn sem lifði er einnig tengdur Jesú, syninum sem gefur líf og er vakinn aftur frá dauða til lífs. Frásögninni lýkur svo á þessum orðum: „Þetta var annað táknið sem Jesús gerði þegar hann kom frá Júdeu til Galíleu.“ Með þessu niðurlagi er mikilvægi lækningar þessa barns gert enn skýrara. Lækning þessa unga sonar er eitt af kraftaverkunum sem ætlað er að leiða aðra til trúar á son Guðs.
Annar drengur sem birtist í Jóhannesi er einnig tengdur þessu þema, lífinu. Öll guðspjöllin segja frá kraftaverkinu þegar Jesús mettaði mikinn mannfjölda. Sagan í sjötta kafla Jóhannesarguðspjalls (6:1–15) er þó eina frásögnin af hinum sex nærandi kraftaverkum í guðspjöllunum sem inniheldur athugasemdina um dreng sem á byggbrauð og fisk. Jesús fer upp á fjall með lærisveinum sínum og mikill mannfjöldi fylgir í kjölfarið. Hann spyr Filippus lærisvein sinn: „Hvar eigum við að kaupa brauð svo að þessir menn fái mat?“ (Jóh 6:5) Þetta er spurning um gestrisni; fólkið er komið til að hitta Jesú og sem gestgjafi samkomunnar ætti hann að hafa eitthvað fyrir mannskapinn að eta. Annar lærisveinn, Andrés, svarar þá með þessum orðum: „Hér er piltur sem er með fimm byggbrauð og tvo fiska en hvað er það handa svo mörgum?“ (Jóh 6:9) Nærvera drengsins bendir til þess að börn hafi verið í hópi fólksins sem fylgdi Jesú. Hann var líklega með fjölskyldumeðlimum, þar sem börn voru ekki ein á ferð á þessum dögum nema í mesta lagi í gagnlegum sendiferðum. Samt er hann ekki bara einhvers staðar í hinum mikla mannfjölda. Hann er nógu nálægt Jesú til að Andrés taki eftir matnum sem hann er með. Öfugt við samstofnaguðspjöllin, Matteus, Markús og Lúkas, þar sem lærisveinarnir reyna að halda börnunum frá Jesú, grípur Andrés þetta augnablik til að vekja athygli Jesú á barni. Drengurinn virðist vera úr lægri stétt samfélagsins. Jóhannes nefnir sérstaklega að brauðið hafi verið úr byggi, það er annað smáatriði þessarar frásagnar sem er einstakt fyrir Jóhannesarguðspjall. Bygg var ódýrara en hveiti og fátækir borðuðu venjulega byggbrauð.
Hér gegnir barn, drengur, lykilhlutverki í einu af táknum Krists. Líkt og lækning sonar embættismannsins er mettun hinna 5000 aðgerð sem ætlað er að fá fólk til trúar á Jesú. Stuttu eftir þetta tákn byrjar Jesús að kenna og notar fyrstu „ég er“ setninguna, hina frægu klifun sem er gegnum gangandi í riti Jóhannesar: „Ég er brauð lífsins. Þann mun ekki hungra sem til mín kemur og þann aldrei þyrsta sem á mig trúir.“ (Jóh 6:35) Frásögninni sem hófst með barni og brauði þess sem síðan varð efni í kraftaverk Jesú lýkur með umræðu um varanlegt form brauðs og eilíft líf.
Sagan af barninu og brauðinu og þeim fiski sem það átti vísar einnig fram til frásagnarinnar í lok guðspjallsins, þegar Jesús borðar hina síðustu máltíð með lærisveinum sínum á ströndinni eftir upprisuna (Jóh 21:4–14). Því hér er það að Jesús heilsar þeim sem „börnum“ og minnir þannig á barnið sem gaf Jesú brauð og fisk: „Drengir, hafið þið nokkurn fisk?“ (Jóh 21:5) Síðan segir hann þeim að leggja netin á öðrum stað og þeir veiða þá gnægð af fiski, sem minnir á gnægð matar fyrr í guðspjallinu. Þegar lærisveinarnir koma í land sjá þeir fisk á kolaeldi og brauð tilbúið. Tungumálið sem lýsir máltíðinni er ótrúlega líkt lýsingunni á matnum og gjörðum Jesú í Jóh 6:11. Í báðum tilfellum tekur Jesús brauð, gefur eða skiptir því og hann gerir það sama við fiskinn. Fæðusagan er þannig fyrirboði um nýtt líf sem hinn upprisni Jesús deilir með lærisveinum sínum. Þó að barnið í fyrstu sögunni sé aðeins nefnt stuttlega tengir það þessa tvo hluta guðspjallsins saman.
Í gegnum guðspjöllin hefur Jesús samskipti við margs konar einstaklinga: karla og konur, þræla og frjálsa einstaklinga, vinnufæra og fatlaða, gyðinga og heiðingja, fullorðna, ungmenni og börn. Af öllum þessum eru börnin einna líklegust til að gleymast, að horft sé fram hjá þeim. Að mestu leyti eru þau þöglar persónur. Flest eru þau veik og þarfnast lækningar; sum þeirra eru læknuð en ekki á staðnum. Önnur virðast aðeins vera viðfangsefni kenninga Jesú. Jesús á engin samtöl við börn sem skráð eru í guðspjöllunum. En með því að lesa og endurlesa þessar frásagnir þar sem börn koma við sögu fáum við fyllri og nákvæmari mynd af því hvað það þýðir að börn eru hluti af fjölskyldu Guðs, hluti af ríki Guðs og hluti af mannlegu samfélagi.